01. NÓI:

- Không nên ồn ào la hét, huýt sáo, nói tục chưởi thề.

- Trên xe, không nên nói to tiếng.

- Không nói khi người khác đang nói.

- Ai hỏi thì phải trả lời. Im lặng dễ bị coi là khinh người.

- Không nên nói hỗn láo.

- Quá tế nhị trong lời nói cũng không tốt.

 

02. NHÌN:

- Không nên nhìn chòng chọc vào người khác, nhất là người tàn tật.

- Đi qua nhà ai, không nên nhìn qua cửa sổ.

- Không ngoái cổ nhìn lui phía sau khi nghe có tiếng động nào đó.

- Khi nói chuyện, nên nhìn mặt nhau, đừng nhìn nơi khác hay nhìn xuống đất.

- Không liếc mắt đọc trộm tờ báo hay cuốn sách của người ngồi bên cạnh.

 

03. ĐỨNG:

- Không đứng chân cao, chân thấp.

- Không đứng dựa cột, dựa tường.

- Nên đứng ngay thẳng.

 

04. NGỒI:

- Không ngồi gác chân lên ghế trước mặt.

- Không ngồi ngữa đầu ra phía sau.

- Không ngồi giang tay trên ghế.

- Không ngồi rung đùi.

- Không ngồi vắt chân chữ ngũ (tréo chân)

- Khi ngồi, lưng dựa sát lưng ghế, chân co lại.

- Trước khi ra về, phải xếp ghế vào chỗ cũ.

 

05. SẠCH SẺ:

- Không khạc nhổ lung tung.

- Không lấy tay áo, gấu áo để lau miệng.

- Không vất rác, vỏ chai, nước dơ, chuột chết ...làm mất vệ sinh.

- “Đến sạch, đi cũng phải sạch.”

- Không viết bậy trên tường, trên bàn ghế.

 

06. CHÀO HỎI:

- Khi chào, nên dỡ nón mũ và hơi cúi đầu.

- Chào sai hơn là không chào.

- Đang ngồi nói chuyện với bạn ở nhà, nếu có người lớn vào thì phải đứng dậy chào.

- Khi thầy cô vào lớp, học trò phải đứng lên cho đến khi thầy cô bảo ngồi mới được ngồi.

- Nếu gặp nhiều người, ta chào tất cả.

 

07. BẮT TAY:

- Người nhỏ không được phép giơ tay ra trước. Khi người lớn đưa tay ra trước thì người nhỏ mới bắt tay.

- Phải bắt tay niềm nở thân tình, đừng bắt tay gượng gạo, hời hợt.

- Khi bắt tay, đừng xiết mạnh quá hay lắc qua lắc lại.

 

08. THÁI ĐỘ ĐỐI VỚI NGƯỜI LỚN:

- Khi nói chuyện với người lớn, ta nên ăn nói nhã nhặn, lễ phép.

- Khi nói chuyện với người trên, tránh cử chỉ gãi đầu, gãi tai hoặc để tay sau lưng.

 

09. CÁCH GIỚI THIỆU:

- Phải giới thiệu người dưới cho người trên. Không cần giới thiệu người trên cho người dưới.

- Trong trường hợp người dưới chưa biết người trên, ta có thể giới thiệu người trên cho người dưới.

- Hai người được giới thiệu phải cúi đầu chào nhau hoặc bắt tay nhau.

 

10. CÁCH GIỚI THIỆU NGƯỜI CÓ ĐỊA VỊ:

- Ta giới thiệu tên người trước, địa vị sau. Ví dụ: Xin giới thiệu ông Lê văn A, họa sĩ.

- Trong buổi lễ, đối với vị khách đặc biệt, chỉ cần giới thiệu địa vị của người đó là đủ. Ví dụ: Xin giới thiệu: Ông Tổng trưởng Bộ Giáo Dục.

 

11. NHỮNG CỬ CHỈ NÊN DÈ DẶT:

- Không khạc nhổ xuống đất.

- Khi hắt hơi, nhảy mũi, phải bịt lại để giảm tiếng ồn.

- Khi hỉ mũi, phải dùng khăn tay.

- Khi ngáp, phải lấy tay che miệng.

- Không gãi, ngoáy tai, cạy mũi ở nơi công cộng.

- Chỉ xỉa răng ở bàn ăn. Khi xỉa răng, nên lấy tay che miệng.

- Khi nghỉ học, phải xin phép.

 

12. ĐẦU TÓC QUẦN ÁO:

- Nên tắm rửa sạch sẻ

- Ngủ dậy phải rửa mặt, đánh răng, chải tóc.

- Ăn mặc đàng hoàng khi đến nơi đông người.

- Cài cúc áo, cúc quần cẩn thận.

- Không nên chạy theo mốt cách quá đáng.

 

13. TRONG GIA ĐÌNH:

- Tập làm mọi sự như ở chỗ đông người. Ví dụ: Nhảy mũi nhẹ. Nên che miệng khi ngáp. Ngồi ăn đàng hoàng như ở bàn tiệc.

- Con cái phải đi thưa về trình.

- Nhà cửa ngăn nắp. Sách vở quần áo thứ tự.

 

14. KHI RA ĐƯỜNG:

- Khi ra đường, phải mặc quần áo sạch sẻ, gọn gàng, đầu tóc chải cẩn thận.

- Giữ luật đi đường: Đi bên phải để tránh tai nạn.

- Không đánh lộn, chưởi tục.

- Gặp đám tang, ta cất mũ và cúi chào linh cữu.

- Không nên đua xe đạp hoặc vừa đạp vừa làm trò hề.

- Khi lên xe, phải nhường chỗ cho người lớn.

- Khi được quá giang (đi nhờ xe) ta cám ơn và chờ người đó rồ máy, ta mới vô nhà.

 

15. CÁM ƠN:

- Tiếng cám ơn phải luôn nằm trên miệng.

- Phải biết trả lời cho người nói lời cám ơn. Ví dụ: Không có chi (Toét miệng cười thì chưa đủ).

- Mình có nhớ trả ơn cho người làm ơn không?

 

16. XIN LỖI:

- Nếu có việc cần giải quyết trước, ta nói: Xin phép cho tôi được lên trước.

- Khi vô ý đụng người khác, ta nói: Xin lỗi.

 

17. GÕ CỬA:

- Gõ nhẹ đủ nghe rồi đứng chờ. Mục đích là để chủ nhà chuẩn bị.

- Nếu có tiếng mời vào thì vào. Nếu không nghe nói gì thì gõ lần 2 và nếu cần lắm thì gõ lần 3. Nếu không có tiếng trả lời thì nên đi về, đừng gõ thêm nữa. (Bấm chuông cũng vậy)

 

18. Ở TRONG NHÀ NGƯỜI KHÁC:

- Nếu có áo mưa hoặc dù ướt, ta nên để ở ngoài hè.

- Khi ngồi chờ trong phòng khách, đừng tò mò lục lọi đồ đạc của chủ.

 

19. TRÌNH DIỆN:

- Đến nhà bạn, phải chào cha mẹ của bạn trước.

- Đến xứ nào, phải chào cha sở, chính quyền.

 

20. VÀO RẠP XI-NÊ, RẠP HÁT:

- Không chen lấn: Để người trước mua vé trước.

- Gặp những cảnh hay, ta nên vỗ tay khuyến khích.

- Không nên huýt sáo, khua tay dậm chân.

- Tránh phê bình to tiếng.

 

21. TẶNG QUÀ:

- Tặng quà hợp ý thích của người được tặng.

- Khi tặng quà thầy cô thì chính học trò đem đến tặng.

- Tặng quà cưới, đám tiệc: Nên cho người nhà đem đến trước.

 

22. ĐI ĂN TIỆC:

- Phải đến trước 10 phút: Không nên trễ và cũng không nên quá sớm kẽo chủ nhà mất nhiều giờ tiếp khách.

- Vào tiệc, ta đứng sau ghế: Khi nào chủ nhà hay người trên ngồi thì ta mới ngồi.

 

23. CÁCH RÓT NƯỚC CHO KHÁCH:

- Người rót đứng bên trái người ngồi ăn.

- Đang được rót, nếu khách muốn thôi thì nâng cao ly một chút.

- Nếu khách không muốn rót thêm thì lấy ngón tay đặt trên miệng ly.

 

24. CÁCH ĂN UỐNG:

- Ăn thong thả, uống từng hớp, đừng gây tiếng ồn.

- Đừng chọn miếng ngon: Chỉ gắp miếng gần nhất.

 

25. CÁCH CẦM DAO VÀ MUỖNG NỈA:

- Dao và muỗng phải cầm ở tay mặt.

- Đừng húp ngang hông cái muỗng, nhưng phải cho đầu muỗng vào miệng trước.

- Nỉa có thể cầm tay mặt hoặc tay trái.

- Đừng bao giờ lấy mủi dao ghim đồ ăn rồi cho vào miệng.

 

26. TANG CHẾ, PHÂN ƯU:

a) Nếu ở xa, khi biết tin thì phải gọi điện chia buồn.

 

b) Nếu ở gần thì đến chia buồn và viếng xác:

- Đối với người qua đời:

• Kính cẩn nghiêng mình trước linh cữu.

• Niệm hương hoặc rảy nước thánh.

- Đối với chủ tang:

• Viếng linh cữu xong, ta nói vài lời chia buồn.

• Ta về liền kẽo chủ tang bận rộn vì sự có mặt của ta.

 

c) Khi đưa đám tang:

- Thân nhân đi liền sau quan tài.

- Trên đường đi, không nên nói chuyện, cười đùa hoặc hút thuốc.

- Trước khi ra về, ta nên ném xuống huyệt một nắm đất.

 

28. NÓI TRONG CÁC BUỔI LỄ:

- Khi nói điều gì, phải viết ra giấy để tỏ dấu kính trọng người nghe.

- Nói to tiếng để mọi người cùng nghe.

 

29. CẦM SÁCH VỞ:

- Không gấp ngược cuốn sách. Với sách lớn và nặng, ta nên cầm 2 tay cho khỏi rớt.

- Không bẻ góc tờ giấy.

- Khi dùng xong thì bỏ lại chỗ cũ.

 

30. XIN PHÉP:

- Nghỉ học, phải xin phép.

- Đi chơi, phải xin phép.

- Muốn ra khỏi lớp, phải xin phép.

 

31. MŨ NÓN:

- Không đội khi đi trong hành lang hoặc trong nhà.

- Bị mưa, nên treo mũ áo ở ngoài cho ráo nước.

 

32. HÀNH ĐỘNG CÓ SUY NGHĨ :

- Sau khi cất xe, ta tự hỏi: Mình đã khóa xe chưa? Có vướng cho ai đến sau không?

- Gặp chủ nhà gần giờ ăn, ta tự hỏi: Có phiền cho chủ nhà không? Mình tế nhị đủ chưa?

- Khi đi đâu hoặc vào nơi nào, ta tự hỏi: Mình mặc quần áo thế nầy người ta có phiền trách không? Mình ngồi ở đây người ta có nói gì không?

- Khi nhận vật gì, mình có trả tiền theo công bằng không? (trừ khi được tặng)

 

33. ĐÈN ĐỎ:

- Dừng lại dù có xe hay không có xe vì đó là luật.

- Dừng xe khi gặp đèn đỏ để tập tự chủ.

 

34. QUẸO PHẢI, QUẸO TRÁI:

- Cần đèn báo hiệu có thêm tiếng kêu.

- Có thể báo hiệu bằng tay.

 

35. QUẠT:

- Trời lạnh mà vẫn quạt thì khó hiểu.

- Lấy sách làm quạt thì khó coi.

 

36. ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG:

- Tắt điện thoại khi vào lớp, vào nơi họp, vào nhà thờ...

- Nghe điện thoại cách kín đáo...

- Không nghe điện thoại khi lái xe vì một giây đảng trí sẽ ân hận một đời.

 

37. TRẢ LỜI:

- Khi nhận E-Mail, giấy mời, thư, phải trả lời như một cách báo tin để người gởi an tâm.

- Nếu không có nhiều thời giờ thì trả lời một chữ, một câu cũng tốt.

 

38. ĐI ĂN TIỆC, ĐI HỌP:

- Nên đến trước 10 phút.

- Nên mặc quần áo đàng hoàng.

 

39. NHAI KẸO CAO SU

- Nhai kẹo thì sạch miệng, nhưng nhai lúc nào cho đúng.

- Không nhai kẹo trong nhà thờ, trg lớp GL, trong giờ học..

 

40. NHỜ CẬY

- Nếu ở gần, ta nên đích thân đi mời

- Nếu ở quá xa, ta xin thông cảm được mời qua điện thoại.

 

LM. Mi Trầm