THÁNH THỂ: BÁNH TRƯỜNG SINH CHO HÀNH TRÌNH ĐỨC TIN
- Details
- Category: 3. Sống & Chia Sẻ Lời Chúa
Trong những năm bị giam cầm, Đấng Đáng Kính Hồng Y Phanxicô Xavier Nguyễn Văn Thuận không có nhà thờ hay cộng đoàn, nhưng vẫn lén giữ vài giọt rượu nho và một mẩu bánh nhỏ để cử hành Thánh lễ. Sau này, ngài chia sẻ rằng chính Bí tích Thánh Thể đã giúp ngài không tuyệt vọng và luôn giữ vững niềm hy vọng.
Câu chuyện ấy giúp chúng ta hiểu lời Chúa Giêsu: “Tôi là bánh hằng sống từ trời xuống. Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời” (Ga 6,51). Giữa một thế giới đói khát tình thương, ý nghĩa và hy vọng, Chúa Giêsu không chỉ ban lời dạy, nhưng ban chính mình làm lương thực nuôi dưỡng con người.
- Từ manna trong sa mạc đến Bánh Hằng Sống từ trời
Sứ điệp trung tâm của đức tin Kitô giáo dạy rằng Thiên Chúa luôn nuôi dưỡng dân Ngài. Trong sa mạc, Ngài ban manna từ trời. Trong Giao Ước Mới, Ngài ban chính Con Một làm Bánh Hằng Sống. Và nhờ cùng thông phần một tấm bánh, chúng ta trở nên một thân thể trong Chúa Kitô.
Bài đọc sách Đệ Nhị Luật đưa chúng ta trở về hành trình bốn mươi năm trong sa mạc của dân Israel. Sau khi được giải thoát khỏi Ai Cập, dân Chúa không đi thẳng đến Đất Hứa. Họ phải trải qua những năm tháng thiếu thốn, đói khát và thử thách. Chính trong hoàn cảnh ấy, Thiên Chúa đã ban manna làm lương thực nuôi dân. Môsê nhắc nhở: “Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn sống nhờ mọi lời miệng Chúa phán ra” (Đnl 8,3).
Mỗi sáng thức dậy, dân Israel nhìn thấy manna phủ đầy mặt đất và hiểu rằng Thiên Chúa vẫn đang đồng hành với họ. Manna không chỉ là thức ăn vật chất. Đó là dấu chỉ tình yêu và sự quan phòng của Thiên Chúa. Tuy nhiên, manna chỉ là hình bóng báo trước một ơn ban lớn lao hơn.
Trong Tin Mừng Gioan, Chúa Giêsu khẳng định: “Đây là bánh từ trời xuống, không phải như bánh tổ tiên các ông đã ăn, và họ đã chết. Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời” (Ga 6,58).
Manna nuôi sống thân xác một thời gian. Thánh Thể nuôi sống linh hồn đến đời đời. Manna được ban cho một dân tộc. Thánh Thể được ban cho toàn thế giới. Manna là quà tặng của Thiên Chúa. Thánh Thể chính là Thiên Chúa trao ban chính mình. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trích dẫn Thánh Augustinô: “Chúa Kitô thực sự là “panis qui reficit, et non deficit; panis qui sumi potest, consumi non potest - Ngài là bánh phục hồi mà không bao giờ thiếu; bánh có thể ăn được mà không bao giờ cạn kiệt” (Bài giảng 130, 2). Đức Giáo Hoàng khẳng định: “Thật vậy, Thánh Thể là sự hiện diện chân thực, thực sự và hữu hình của Đấng Cứu Thế (GLHTCG, 1413), Đấng biến bánh thành chính Ngài để biến đổi chúng ta thành chính Ngài. Mình Thánh Chúa, sống động và ban sự sống, biến chúng ta, chính Giáo hội, thành Mình Thánh Chúa” (Quảng trường Thánh Gioan Lateranô, Chúa nhật, ngày 22 tháng 6 năm 2025).
- Của ăn và của uống đích thực
Đoạn Tin Mừng hôm nay là một trong những đoạn gây ngạc nhiên nhất trong toàn bộ Tân Ước. Chúa Giêsu khẳng định: “Thịt tôi thật là của ăn, và máu tôi thật là của uống” (Ga 6,55). Người Do Thái phản đối: “Làm sao ông này có thể cho chúng ta ăn thịt ông ta được?” (Ga 6,52). Nếu Chúa Giêsu chỉ nói theo nghĩa tượng trưng, thì hẳn đây là lúc thích hợp để Ngài giải thích lại. Nhưng Ngài không rút lại lời nào. Trái lại, Ngài còn nhấn mạnh hơn: “Thật, tôi bảo thật các ông: nếu các ông không ăn thịt và uống máu Con Người, các ông không có sự sống nơi mình” (Ga 6,53).
Đây là nền tảng đức tin Công giáo về sự hiện diện thật của Chúa Kitô trong Bí tích Thánh Thể. Ngay từ những thế kỷ đầu tiên, các Kitô hữu đã hiểu Bí tích Thánh Thể theo nghĩa hiện diện thật sự này. Trên đường đến Rôma để chịu tử đạo, thánh Ignatiô Antiôkia viết: “Thánh Thể là thân mình của Đấng Cứu Thế Giêsu Kitô, thân mình đã chịu khổ vì tội lỗi chúng ta và đã được Chúa Cha cho sống lại, trong sự tốt lành của Ngài” [1]. Còn thánh Giúxtinô, đã viết vào khoảng năm 155 rằng: “Chúng ta không nhận được những điều này như bánh và thức uống thông thường; nhưng cũng như Chúa Giêsu Kitô, Đấng Cứu Thế của chúng ta, đã trở nên xác thịt bởi Lời của Thiên Chúa, có cả thịt và máu để cứu rỗi chúng ta, thì chúng ta cũng được dạy rằng thức ăn được lời cầu nguyện của Ngài chúc phúc chính là thịt và máu của Chúa Giêsu nhập thể” [2].
Trải qua hai ngàn năm, Hội Thánh luôn giữ nguyên niềm tin ấy. Thánh Thể không đơn thuần là biểu tượng của Chúa Kitô. Thánh Thể chính là Chúa Kitô. Ngài hiện diện thực sự, dưới hình bánh và rượu. Chính nơi Thánh Thể, Chúa Giêsu tiếp tục ở lại với nhân loại như lời Ngài đã hứa. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II viết: “Giáo Hội nhận lãnh sự sống của mình từ Bí tích Thánh Thể. Chân lý này không chỉ đơn thuần diễn tả kinh nghiệm đức tin hằng ngày, mà còn tóm tắt lại cốt lõi của mầu nhiệm Giáo Hội. Bằng nhiều cách khác nhau, Giáo Hội vui mừng trải nghiệm sự ứng nghiệm liên tục của lời hứa: “Này, Ta ở cùng các con đến tận cùng thời đại” (Mt 28:20), nhưng trong Bí tích Thánh Thể, nhờ sự biến đổi bánh và rượu thành Mình và Máu Chúa, Giáo Hội hân hoan trong sự hiện diện này với một cường độ độc nhất vô nhị” (Ecclesia de Eucharistia, 17/04/2003, số 1).
- Thánh Thể làm cho chúng ta nên một
Trong thư gửi tín hữu Côrintô, thánh Phaolô viết: “Chỉ có một tấm Bánh, và tất cả chúng ta chia sẻ cùng một Bánh ấy, nên tuy nhiều người, chúng ta cũng chỉ là một thân thể” (1 Cr 10,17).
Đây là một chân lý rất quan trọng. Thánh Thể không chỉ kết hợp chúng ta với Chúa mà còn kết hợp chúng ta với nhau. Chúng ta sống trong một thời đại của chia rẽ. Người ta chia rẽ vì chính trị, vì kinh tế, vì sắc tộc, vì quan điểm và ngay cả trong gia đình. Nhưng khi cùng tiến lên bàn thờ, mọi khoảng cách đều phải nhường chỗ cho tình huynh đệ. Điều đó có nghĩa là việc rước lễ phải dẫn đến việc yêu thương. Không thể đón nhận Chúa Giêsu trong Thánh Thể mà lại thờ ơ với người đau khổ. Không thể thưa “Amen” trước Mình Thánh Chúa rồi tiếp tục sống ích kỷ, hận thù hay bất công.
Thánh Gioan Kim Khẩu đặt câu hỏi: “Bạn có muốn tôn kính thân thể Chúa Kitô không? Đừng bỏ mặc Ngài khi Ngài trần truồng; đừng khi còn sống, bạn tôn kính Ngài bằng áo lụa, mà lại bỏ mặc Ngài đang chết dần chết mòn vì lạnh lẽo và trần truồng…Hãy tôn kính Ngài bằng sự tôn kính mà Ngài đã truyền dạy, bằng cách dùng của cải của mình để giúp đỡ người nghèo. Vì Thiên Chúa không cần những vật dụng bằng vàng, mà cần những tâm hồn vàng” [3]. Mẹ Têrêsa Calcutta từng nói: “Tôi biết mình sẽ không thể làm việc được một tuần nếu không có sức mạnh liên tục đến từ Chúa Giêsu trong Bí tích Thánh Thể” [4]. Quả thật, Thánh Thể vừa là bí tích của tình yêu Thiên Chúa vừa là bí tích của tình huynh đệ.
- Thánh Thể là sức mạnh cho hành trình cuộc đời
Một trong những điều đẹp nhất nơi Bí tích Thánh Thể là Chúa không chỉ ban lương thực cho người hoàn hảo. Ngài ban lương thực cho những người đang bước đi trên đường. Dân Israel nhận manna khi họ còn yếu đuối trong sa mạc. Các tông đồ nhận Thánh Thể lần đầu tiên khi họ vẫn còn đầy giới hạn, vì chỉ vài giờ sau Bữa Tiệc Ly, Phêrô sẽ chối Thầy, còn các môn đệ khác sẽ bỏ chạy. Nhưng Chúa Giêsu vẫn trao chính mình cho họ. Điều đó cũng đúng với chúng ta hôm nay. Chúng ta đến với Thánh lễ không phải vì mình hoàn hảo, nhưng vì mình cần được chữa lành. Chúng ta rước lễ không phải vì mình mạnh mẽ, nhưng vì mình cần sức mạnh của Chúa.
Câu chuyện rất cảm động về vị tử đạo trẻ tuổi Tarcisiô: khi đang mang Mình Thánh Chúa cho các tín hữu bị giam tù, Tarcisiô bị một nhóm người ngoại giáo tấn công. Dù bị đánh đập dã man, cậu vẫn ôm chặt Mình Thánh Chúa cho đến chết. Tại sao một thiếu niên lại có thể can đảm đến như vậy? Bởi vì đối với cậu, Thánh Thể không phải là một tấm bánh vô tri, nhưng là chính Chúa Giêsu.
Ngày nay, nhiều Kitô hữu có thể không bị bách hại như Tarcisiô, nhưng chúng ta đang phải đối diện với những bức bách khác: áp lực công việc, khủng hoảng gia đình, bệnh tật, cô đơn, thất vọng và cám dỗ. Trong những lúc ấy, Chúa Giêsu vẫn nói: “Ai ăn thịt và uống máu tôi thì ở lại trong tôi, và tôi ở lại trong người ấy” (Ga 6,56).
Carlo Acutis (1991–2006), một thiếu niên người Ý yêu thích máy tính, từng nói: “Thánh Thể là đường cao tốc dẫn lên thiên đàng.” Dù sống trong thời đại internet, Carlo vẫn tham dự Thánh lễ hằng ngày và siêng năng chầu Thánh Thể. Qua đời vì bệnh bạch cầu ở tuổi 15, cậu để lại chứng tá rằng sự thánh thiện bắt đầu từ tình yêu dành cho Chúa Giêsu Thánh Thể. Cuộc đời Carlo cho thấy người trẻ hôm nay vẫn có thể đặt Thánh Thể làm trung tâm cuộc sống.
Không có sự gần gũi nào lớn hơn thế. Từ manna trong sa mạc đến Bánh Hằng Sống từ trời, lịch sử cứu độ cho thấy một Thiên Chúa luôn chăm sóc và nuôi dưỡng dân Ngài. Trong Bí tích Thánh Thể, Chúa Giêsu không chỉ cho chúng ta điều gì đó của Ngài, nhưng trao ban chính bản thân Ngài. Ngài trở thành của ăn cho linh hồn, nguồn sức mạnh cho hành trình đức tin và bảo chứng cho sự sống đời đời.
Mỗi lần tham dự Thánh lễ, chúng ta đứng trước món quà lớn nhất Thiên Chúa dành cho nhân loại. Mỗi lần rước lễ, chúng ta cần phải đón nhận Chúa với lòng yêu mến và biết ơn. Và mỗi khi rời khỏi nhà thờ, chúng ta hãy trở thành “tấm bánh được bẻ ra” cho anh chị em mình qua những việc bác ái, tha thứ và phục vụ.
Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, xin cho chúng con luôn xác tín lời hứa của Chúa: “Ai ăn bánh này sẽ được sống muôn đời” (Ga 6,58). Amen.
Phêrô Phạm Văn Trung
[1] https://stpaulcenter.com/posts/ignatius-of-antioch-on-the-eucharist