Chúa nhật 20 Thường niên năm C (Lc 12,49-53)

“Lửa và gươm”

Tổ chức Open Doors làmột tổ chức quốc tế hơn 60 năm qua dấn thân hỗ trợ các Kitô hữu bị bách hại. Trong cuộc họp ngày 19-1-2022 tại Roma, Tổ chức này đã đưa ra các con số liên quan đến các cuộc bách hại Kitô hữu trên toàn thế giới. Theo đó, trong khoảng thời gian từ ngày 01-10-2020 đến 30-9-2021, có hơn 360 triệu Kitô hữu, ở 76 quốc gia đã bị “bách hại và phân biệt đối xử mạnh mẽ”, so với 340 triệu vào năm 2020. Từ 9 năm qua, bách hại tôn giáo ngày càng gia tăng. Năm 2021, gần 6 nghìn (chính xác là 5.898) Kitô hữu bị giết, tăng 24% so với năm 2020 (4.761 trường hợp) (Nguồn: Vatican News, bản tin điện tử ngày 20-1-2022). Những Kitô hữu này là nạn nhân của những xung đột và kỳ thị tôn giáo. Họ bị ngược đãi và giết chết, chỉ vì họ tin vào Đức Giêsu. Lửa và gươm mà Chúa Giêsu đã nói vẫn đi ngang qua Giáo Hội và qua cuộc đời của mỗi tín hữu. Thập giá vẫn đi ngang qua xã hội hôm nay.

Đức Giêsu đã dùng hình ảnh lửa và gươm để diễn tả những gian nan thử thách mà những ai tin vào Người sẽ phải trải qua. Khi nói đến lửa và gươm là người ta nghĩ đến chiến tranh, bạo lực, chia rẽ và xung đột. Những ai tin vào Đức Giêsu, phải dành cho Người một mối tình chung thuỷ và ưu tiên, đôi khi phải vượt lên những mối liên hệ huyết thống thiêng liêng. Trong thực tế, một số anh chị em trưởng thành xin gia nhập Đạo gặp chống đối gay gắt từ phía gia đình, anh chị em, vì những người này có thành kiến với Giáo Hội Công giáo. Có những người can đảm chấp nhận những mâu thuẫn để theo Đức Giêsu. Lửa và lưỡi gươm đang đi ngang qua cuộc đời của họ. Tuy vậy, với thời gian, lòng đạo đức và thiện chí tuân theo giáo huấn của Chúa Giêsu sẽ thuyết phục những người còn nghi ngại, và hoà bình đã trở lại. Niềm vui đong đầy khi việc theo Chúa Giêsu không còn là một mối nghi kỵ.

Nếu hôm nay chúng ta thấy những người tin vào Chúa bị bách hại, thì đây không phải là điều gì mới mẻ. Từ xa xưa trong lịch sử, các ngôn sứ, là những người được sai đi để nói lời Chúa cũng đã bị bách hại và bạc đãi. Ngôn sứ Giêrêmia là một trong những trường hợp đó. Ông sống ở thế kỷ thứ Sáu trước Công nguyên, trong một bối cảnh vô cùng phức tạp. Đó là thời dân Do Thái sắp sửa bị bắt đi đày ở Babylon. Thay vì những mưu đồ chính trị của vua và triều đình, Giêrêmia chuyển tải sứ điệp của Thiên Chúa, kêu sám hối và canh tân. Vì việc này, các thủ lãnh đã âm mưu giết ông, vì cho ông là người phản loạn, làm nản chí các binh sĩ. Giêrêmia là hình ảnh Đấng Cứu thế. Những gì đã diễn ra đối với ông, sau này cũng đã xảy đến với Chúa Giêsu. Các thượng tế và kỳ mục Do Thái đã tố cáo Chúa là phản loạn và âm mưu chính trị. Nếu ông Giêrêmia được kéo lên khỏi giếng, thì Đức Giêsu đã sống lại ra khỏi mồ, chiến thắng vinh quang. Qua đó, Chúa khẳng định với chúng ta, những ai trung tín với Người sẽ được vinh quang với Người.

Không chỉ nhìn lửa và gươm với khía cạnh tiêu cực. Lửa mà Chúa Giêsu đem đến trần gian là lửa tình yêu. Vì vậy mà Người khao khát mong cho lửa ấy bùng lên. Người mời gọi chúng ta cộng tác với Người để làm cho lửa yêu thương bừng cháy trong tâm hồn con người và nơi mọi nẻo đường xã hội. Gươm không chỉ để chém giết, nhưng còn để chúng ta biết phân định xấu tốt, để chúng ta sống trung tín với Chúa. Thánh Phaolô đã dùng hình ảnh lưỡi gươm để so sánh với sức mạnh của Lời Chúa: “Lời Thiên Chúa là lời sống động, hữu hiệu và sắc bén hơn cả gươm hai lưỡi: xuyên thấu chỗ phân cách tâm với linh, cốt với tuỷ; lời đó phê phán tâm tình cũng như tư tưởng của lòng người” (Dt 4,12). Nội dung Lời Chúa không phải chỉ khen ngợi mà còn phê phán. Chúa Giêsu khen ngợi những người có lòng tin vững vàng như người đàn bà goá, vị sĩ quan Rôma, nhưng cũng kịch liệt lên án sự giả hình khoe khoang nơi các luật sĩ và biệt phái. Người không ngại ngần gọi quận vương Hêrôđê là “con cáo già” khi ông này đe doạ trục xuất và giết Chúa (x. Lc 13,32). Người tuyên bố sẵn sàng lên Giêrusalem, dù biết rằng nơi đó những đau khổ đang chờ đợi Người.

Nếu Chúa Giêsu đã đi trên con đường thập giá, và đã cứu độ con người bằng cái chết trên thập giá, thì chông gai thử thách là điều đương nhiên đối với các môn đệ Người. Thánh Phaolô khuyên giáo dân Híp-ri: “Anh em hãy tưởng nhớ Đấng đã cam chịu để cho những người tội lỗi chống đối mình như thế, để anh em không sờn lòng nản chí”.

Hành trình Đức tin là hành trình theo Chúa. Đây là một hành trình liên lỉ suốt đời. Hình ảnh lửa và gươm không làm chúng ta nhụt chí, nhưng giúp chúng ta kiên trì trong Đức tin. Bởi lẽ chúng ta biết trước những gì sẽ chờ đợi chúng ta trước mắt: đó là gian nan thử thách, là những chông gai trong cuộc đời. Thế gian là bãi chiến trường. Đã bước vào trần gian là phải qua cuộc chiến đấu khốc liệt, không chỉ để mưu sinh, nhưng còn để nên hoàn thiện. Trong cuộc chiến này, người tín hữu không đơn lẻ, vì có Chúa ở cùng chúng ta. Hãy cùng tác giả Thánh vịnh hát lên lời kinh phó thác:

“Thân phận con khốn khổ nghèo hèn, nhưng Chúa hằng nghĩ tới. Ngài là Đấng phù trợ, là Đấng giải thoát con”. Xin đừng quên rằng sau thập giá là phục sinh. Sau những cố gắng hy sinh là phần thưởng cao quý Chúa dành cho những ai yêu mến Ngài cách trọn vẹn.

+TGM Giuse Vũ Văn Thiên

MỘT ĐỜI THỨ THA

“Sao ngươi không chịu thương bạn ngươi như ta đã thương ngươi?”.

C.S. Lewis viết, “Lòng thương xót sẽ chỉ nở hoa khi nó mọc trong những kẽ hở của tảng đá công lý; cấy vào vùng đầm lầy của chủ nghĩa nhân đạo đơn thuần, nó trở thành một loài cỏ dại ăn thịt người, và trở nên nguy hiểm hơn. Lòng thương xót không coi thường công lý nhưng đòi hỏi một mảnh đất có khả năng xót thương vốn có thể thứ tha cho người khác!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Ý tưởng của C.S. Lewis được gặp lại trong Lời Chúa hôm nay khi Chúa Giêsu cho biết, dù không có giới hạn trong việc cho và nhận sự tha thứ; nhưng vì chúng ta được Thiên Chúa tha cho món nợ không thể trả nổi, nên chúng ta có bổn phận phải tha thứ cho người khác. Không phải một lần, bảy lần, nhưng bảy mươi lần bảy; nghĩa là, tha cả một đời, hay ‘một đời thứ tha!’.

Khi đặt câu hỏi về sự tha thứ, Phêrô trực tiếp đưa ra câu trả lời mà ông nghĩ là Chúa Giêsu sẽ hài lòng, “Thưa Thầy, có phải bảy lần không?”. Chúa Giêsu tiết lộ, ‘Gấp 70 lần’ số lần Phêrô dạm hỏi! Và Ngài kể dụ ngôn về hai món nợ rất khác nhau. Người đầu tiên nợ một số tiền khổng lồ; thời Chúa Giêsu, số tiền này lớn hơn tổng doanh thu của một tỉnh, nhiều hơn giá chuộc một vị vua! Tuy nhiên, người được tha món nợ đáng kinh ngạc này lại không thể tha cho người hàng xóm một món nợ rất nhỏ, chỉ bằng một phần trăm nghìn món nợ của chính anh ta.

Lòng thương xót không coi thường công lý! Vì thế, Chúa Giêsu nói, “Chủ nổi giận, trao y cho lý hình hành hạ, cho đến khi trả hết nợ”; Ngài nói thêm, “Vậy, Cha Thầy trên trời cũng xử với các con đúng như thế, nếu mỗi người trong các con không hết lòng tha thứ cho anh em mình”. Đó chắc chắn không phải là những gì chúng ta muốn nghe từ Chúa Giêsu! Nhưng tin tốt lành là Ngài rất khao khát tránh được một cuộc đối đầu khủng khiếp như thế. Chúa Giêsu không muốn bất kỳ ai trong chúng ta chịu trách nhiệm về sự xấu xí của tội lỗi mình; mong muốn cháy bỏng của Ngài là ‘một đời thứ tha’ cho chúng ta, và chúng ta, ‘một đời thứ tha’ cho anh chị em mình!

Chúa Giêsu đã trả chính mạng sống Ngài để giải thoát chúng ta khỏi món nợ tội lỗi. Vì thế, không một lỗi lầm nào tha nhân xúc phạm chúng ta lại có thể sánh với khoản nợ cá nhân của chúng ta đối với Chúa. Trong bài đọc thứ nhất hôm nay, trước một dân ngỗ nghịch, Thiên Chúa sai Êzêkiel đi cảnh cáo dân; rằng, họ sẽ phải đi lưu đày nếu tiếp tục ăn ở bất xứng với Ngài. Thông điệp của Êzêkiel cho Israel cũng là thông điệp gửi đến chúng ta, Chúa nhân từ với chúng ta, chúng ta cũng phải nhân từ với tha nhân; Thánh Vịnh đáp ca thật ý nghĩa, “Anh em đừng lãng quên những việc Chúa làm!”.

Anh Chị em,

“Sao ngươi không chịu thương bạn ngươi như Ta đã thương ngươi?”. Đó là công lý của Thiên Chúa! Tha thứ cho người khác là thước đo tình yêu của chúng ta dành cho Chúa. Ai cảm nghiệm được Chúa thương và Chúa tha, người ấy mới có đủ sức thương tha. Như vậy, tha thứ cho người khác là giải thoát bản thân mình. Lòng thương xót là mặt trái của công lý nơi Thiên Chúa; nó “mọc lên từ kẽ hở của công lý”. Không có lòng thương xót, công lý chỉ là sự lạnh lùng, tính toán và thậm chí là tàn nhẫn, vì lúc đó, “nó là loài cỏ dại ăn thịt người”. Thương xót đi theo công lý và hoàn thiện nó. Cầu xin lòng thương xót Chúa mà không thương xót đồng loại là coi thường công lý; bởi lẽ, công lý của Chúa đòi buộc chúng ta ‘một đời thứ tha!’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin cho con biết thứ tha cho anh chị em con như Chúa đã tha thứ cho con; xin giải thoát con khỏi mọi đắng cay và oán hận để con có thể sống ‘một đời thứ tha!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

Kính chuyển:

Hồng

KHÔNG THUỘC VỀ MÌNH MÀ THUỘC VỀ CHÚA

“Ngươi thuộc về Ta!”.

A. Lincoln nói, “Hôn nhân không phải là thiên đường, cũng không phải là địa ngục; nó chỉ đơn giản là luyện ngục!”; B. Franklin thì nói, “Người độc thân là một sinh vật không hoàn chỉnh; người ấy giống như một nửa kỳ quặc của một chiếc kéo!”. Một nhà tu đức khác lại nói, “Dù sống đời hôn nhân, hay sống độc thân; chúng ta ‘không thuộc về mình mà thuộc về Chúa!’”.  

Kính thưa Anh Chị em,

Sẽ khá bất ngờ khi một trong những chủ đề của phụng vụ Lời Chúa hôm nay là “Thuộc Về”. Bài đọc Êzêkiel là một áng văn tuyệt vời nói đến Giêrusalem như một đứa bé sơ sinh được Thiên Chúa nhặt về; Ngài nói, “Ngươi thuộc về Ta!”. Với bài Tin Mừng, Chúa Giêsu cho biết, dù sống đời hôn nhân hay độc thân, chúng ta vẫn ‘không thuộc về mình mà thuộc về Chúa!’.  

Qua ngôn sứ Êzêkiel, Thiên Chúa sánh Giêrusalem như một đứa trẻ mới sinh, rốn chưa cắt, giẫy giụa trong máu, bị vứt giữa đồng… được Thiên Chúa nhặt về. Ngài tắm rửa, dưỡng nuôi và yêu thương nó; nó lớn phổng lên, trở thành một thiếu nữ xinh đẹp, được trang sức với những gì quý giá nhất. Thế nhưng, hỡi ôi! Nó cậy vào nhan sắc tuyệt trần của mình mà làm điều ghê tởm trước mắt Ngài. Vậy mà, Thiên Chúa vẫn một dạ xót thương; Ngài tha thứ tất cả cho nó; Thánh Vịnh đáp ca thổn thức, “Giờ đây cơn giận đã nguôi rồi, và Chúa lại ban nguồn an ủi”. Qua đó, Thiên Chúa muốn nói với nó rằng, Ngài không bao giờ để mất nó, nó ‘thuộc về Ngài!’.

Với bài Tin Mừng, nhân câu hỏi của giới biệt phái, “Có được phép rẫy vợ vì bất cứ lý do nào không?”, Chúa Giêsu trả lời bằng cách đưa họ về buổi đầu tạo dựng, nói cho họ kế hoạch của Thiên Chúa; rằng, hai người nam nữ kết hợp với nhau sẽ trở thành bất khả phân ly đến mức họ là một xương một thịt. Họ được tạo ra cho nhau, không cho ai khác; đó là những người sống trong tình yêu Chúa, sinh sôi nảy nở như ý định của Ngài. Họ thuộc về nhau, nhưng thật thú vị, vẫn ‘không thuộc về mình mà thuộc về Chúa’; bởi lẽ, họ có ra, gặp nhau, cốt cho vinh quang Ngài! Tuy nhiên, nếu giữa họ, lợi ích cá nhân và sự hài lòng của một người chiếm ưu thế, thì  họ vẫn có thể hành xử đáng tiếc khiến tình yêu vuột mất; và điều đó làm cho họ rơi vào khủng hoảng khi họ quên rằng, họ ‘không thuộc về mình mà thuộc về Chúa!’.

Cũng trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đặt ra lý tưởng cao đẹp cho những người tự do từ bỏ hôn nhân vì đại cuộc Nước Trời. Ơn gọi trong mọi bậc sống đều đến từ Thiên Chúa để mỗi người nên thánh trong đấng bậc mình, nghĩa là sống như những cặp vợ chồng hay những người độc thân ‘không thuộc về mình mà thuộc về Chúa’. Thiên Chúa ban sức mạnh, ân sủng, niềm vui và phúc lành cho những ai hăm hở bước trên con đường nên thánh riêng của mình, một con đường kỳ diệu Ngài vạch ra cho từng người, không ai giống ai.

Anh Chị em,

“Ngươi thuộc về Ta!”. Có lẽ sẽ khá dễ hiểu khi nói rằng, những người độc thân vì Nước Trời là những người thuộc về Chúa; nhưng nói rằng, những người sống bậc gia đình thuộc về nhau, nhưng vẫn ‘không thuộc về mình mà thuộc về Chúa’ thì xem ra khó hiểu!

Vậy mà quả là như thế, vì tất cả cho vinh quang Chúa! ‘Chúa có chương trình của Chúa’ trên từng người! Ân sủng của Ngài tuôn đổ dẫy đầy dù họ ở bậc sống nào; nhờ đó, mỗi người sống sung mãn trước mặt Chúa theo cách mới mẻ nhất. Nhờ ân sủng, chúng ta, những con trai con gái của Ngài được biến đổi trong Chúa Kitô mỗi ngày, được ban quyền để sống trong sự thánh khiết và lẽ thật trọn vẹn. Vì thế, dù sống đời đôi bạn, hay độc thân, chúng ta hãy cộng tác với ân sủng; hãy để ân sủng Chúa mang lại sức sống và sự tươi mới! Từ đó, chúng ta có thể tạo nên một sự khác biệt, cống hiến một điều gì đó mới mẻ, đầy hy vọng cho thế giới. Tắt một lời, dù ở bậc sống nào, chúng ta vẫn ‘không thuộc về mình mà thuộc về Chúa!’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, dù sống đời đôi bạn hay bị coi là “nửa chiếc kéo kỳ quặc”, xin giúp con cộng tác với ân sủng Chúa, để tiếp tục tạo nên một sự khác biệt cho thế giới, vì con ‘thuộc về’ Chúa!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

Kính chuyển:

Hồng