2. Cảm Nghiệm Sống Lời Chúa

Tiêu điểm

2. Cảm Nghiệm Sống Lời Chúa

MÙA CHAY – LÊN NÚI VỚI CHÚA KITÔ, VÀ XUỐNG NÚI VỚI NIỀM HY VỌNG

Details: Category: 2. Cảm Nghiệm Sống Lời Chúa

Mùa Chay là hành trình của sa mạc, của từ bỏ, của hoán cải; nhưng đồng thời cũng là hành trình của ánh sáng và hy vọng. Phụng vụ Lời Chúa hôm nay mở ra một linh đạo Mùa Chay: ra đi, lên núi, lắng nghe – xuống núi, vác thập giá, tiến về vinh quang phục sinh.

Khởi đầu hành trình đức tin

Trong sách Sáng Thế, Thiên Chúa phán với Ápram: “Hãy rời bỏ xứ sở, họ hàng và nhà cha ngươi, mà đi tới đất Ta sẽ chỉ cho ngươi” (Stk 12: 1). Kinh thánh mô tả sự vâng phục của Ápram thật đơn sơ nhưng đầy cương quyết: “Ông Ápram ra đi, như Chúa đã phán với ông” (St 12: 4a).

Mùa Chay bắt đầu bằng một tiếng gọi như thế: rời bỏ. Rời bỏ tội lỗi, thói quen xấu, những an toàn giả tạo, những “xứ sở” của ích kỷ và tự mãn. Rời bỏ để bước vào một tương quan mới với Thiên Chúa. Thánh Augustinô đã cầu nguyện: “Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa nên lòng chúng con khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Chúa” (Tự Thú 1,I,1). Sự khắc khoải ấy chính là động lực của Mùa Chay. Chúng ta không được dựng nên cho những điều tạm bợ, vốn dĩ không sớm thì muộn chúng ta cũng phải từ bỏ, nhưng chúng ta được dựng nên cho chính Thiên Chúa.

Lệnh truyền “Hãy rời bỏ xứ sở” không chỉ là một hành vi đổi hướng địa lý, nhưng là một cuộc xuất hành nội tâm trong đức tin. Thánh Phaolô khẳng định: “Nhờ đức tin, ông Abraham đã vâng nghe tiếng Chúa gọi mà ra đi đến một nơi ông sẽ được lãnh nhận làm gia nghiệp, và ông đã ra đi mà không biết mình đi đâu. Nhờ đức tin, ông đã tới cư ngụ tại Đất Hứa như tại một nơi đất khách, ông sống trong lều cũng như ông Ixaác và ông Giacóp là những người đồng thừa kế cũng một lời hứa, vì ông trông đợi một thành có nền móng do chính Thiên Chúa vẽ mẫu và xây dựng” (Hípri 11: 8-10). Điều vĩ đại của tổ phụ Abraham không phải là quãng đường ông đi, nhưng là sự vâng phục tức khắc và trọn vẹn của ông. Đức tin là bước đi trong bóng tối chỉ dựa vào lời hứa của Thiên Chúa.

Thiên Chúa hứa: “Nhờ ngươi, mọi gia tộc trên mặt đất sẽ được chúc phúc” (Stk 12: 3). Lời hứa ấy đạt đến viên mãn nơi Chúa Kitô. Thánh Phaolô xác quyết rằng mọi dân tộc được chúc phúc trong Chúa Kitô, hậu duệ của Abraham: “Những lời hứa đã được ban cho ông Abraham và dòng dõi ông, Kinh Thánh không nói: cho những dòng dõi, như thể nói về nhiều dòng dõi, mà chỉ nói về một dòng dõi: cho dòng dõi người là Chúa Kitô” (Gl 3: 16). Như thế, hành trình của Abraham là hình bóng của hành trình Mùa Chay: từ lời hứa đến hoàn tất, từ đức tin đến chiêm ngắm tỏ tường.

Ánh sáng giữa hành trình

Tin Mừng kể: “Chúa Giêsu đem các ông Phêrô, Giacôbê và Gioan là em ông Giacôbê đi theo mình. Ngài đưa các ông đi riêng ra một chỗ, tới một ngọn núi cao. Rồi Ngài biến đổi hình dạng trước mặt các ông. Dung nhan Ngài chói lọi như mặt trời, và y phục Ngài trở nên trắng tinh như ánh sáng” (Mt 17: 1-2).

Biến cố Hiển Dung là một mặc khải về căn tính thật của Chúa Giêsu, nhưng cũng là một chuẩn bị cho các môn đệ trước cuộc Thương Khó. Thánh Tôma Aquinô nói: “Chúa Giêsu đi trước để chỉ đường cho chúng ta, cả lên núi lẫn vào Thiên đàng.” Thánh Lêô Cả nói: “Ngài đã biến hình để chúng ta cũng được biến hình.” [1]

Từ đám mây sáng ngời có tiếng phán: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Ngài. Các ngươi hãy vâng nghe lời Ngài!” (Mt 17: 5). Mệnh lệnh này là trọng tâm của toàn bộ đời sống Kitô hữu. Mùa Chay không chỉ là ăn chay, bố thí, cầu nguyện một cách hình thức; nhưng chính là lắng nghe và tuân theo Lời Chúa.

Sự kiện này được Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI diễn giải: “Biến Hình là một sự kiện cầu nguyện: trong khi cầu nguyện, Chúa Giêsu được hòa mình vào Thiên Chúa, kết hợp mật thiết với Ngài, tuân theo ý muốn yêu thương của Cha bằng ý chí con người của chính Ngài, và do đó ánh sáng xâm chiếm Ngài và hiện ra hữu hình như chân lý về bản thể của Ngài: Ngài là Thiên Chúa, Ánh sáng của Ánh sáng…Điểm mấu chốt của sự Biến Hình là sự báo trước về sự Phục Sinh, nhưng điều này lại giả định sự chết. Chúa Giêsu bày tỏ vinh quang của Ngài cho các Tông đồ để họ có sức mạnh đối mặt với thử thách của Thập tự giá và hiểu rằng cần phải trải qua nhiều gian truân để đạt đến Nước Thiên Chúa. Để bước vào sự sống đời đời, chúng ta cần lắng nghe Chúa Giêsu, theo Ngài trên con đường Thập tự giá, giống như Ngài, mang trong lòng mình niềm hy vọng về sự Phục sinh.” [2]

Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI giúp chúng ta hiểu rằng vinh quang trên núi không tách khỏi con đường Thập giá, nhưng chính là ánh sáng soi dẫn các môn đệ bước qua thử thách trong niềm hy vọng Phục Sinh. Tuy nhiên, khi ánh sáng thần linh ấy bừng lên và tiếng Chúa Cha vang dội, phản ứng tự nhiên của con người vẫn là run sợ trước mầu nhiệm vượt quá sức mình: “Các môn đệ kinh hoàng, ngã sấp mặt xuống đất” (Mt 17: 6). Chính khi ấy, Chúa Giêsu “lại gần, chạm vào các ông và bảo: Trỗi dậy đi, đừng sợ!” (Mt 17: 7). Cử chỉ và lời nói đầy dịu dàng của Chúa Giêsu đưa các môn đệ từ nỗi kinh hoàng đến lòng can đảm, từ ngã sấp xuống đất đến đứng lên tiếp tục hành trình đức tin.

Trước đó, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã mở đầu triều đại giáo hoàng của mình bằng lời kêu gọi: “Đừng sợ! Hãy mở rộng cửa cho Chúa Kitô!” (Bài giảng khai mạc triều đại, 22/10/1978). Như thế, Mùa Chay mời gọi chúng ta mạnh dạn lên “núi” cầu nguyện để được biến đổi mà không do dự, chần chừ, e dè, sợ sệt. Mùa Chay cũng là thời gian để nghe lại lời “đừng sợ” ấy: đừng sợ ánh sáng vạch trần tội lỗi; đừng sợ thập giá; đừng sợ thay đổi.

Trên núi, các môn đệ được nếm trước vinh quang ấy, được nhìn thấy Thiên Chúa trong dung nhan vinh quang của Chúa Kitô tỏ tường đến độ Phêrô thốt lên: “Lạy Ngài, chúng con ở đây, thật là hay!” (Mt 17: 4). Đó là kinh nghiệm thiêng liêng của những giờ cầu nguyện sốt sắng, những khoảnh khắc tĩnh lặng sâu xa. Vì thế, Phêrô muốn dựng ba lều, muốn giữ lại giây phút ấy bình an hạnh phúc đó. Tuy nhiên, Mùa Chay dạy ta rằng không thể dừng lại trên núi; phải xuống núi, đi vào đời, chấp nhận thập giá.

Xuống núi không sợ hãi

Biến hình không dừng ở đỉnh núi. Con đường tiếp theo là Giêrusalem, là Thương Khó, là Thập Giá, cần phải xuống núi bước vào con đường thập giá đó: “Thầy trò từ trên núi xuống…” (Mt 17: 9). Ánh sáng rạng ngời trên núi Tabor cần phải chiếu rọi vào bóng tối của đồi Canvê đời thường. Tabor đem lại sức mạnh cho Canvê, như Thánh Phaolô viết cho Timôthê: “Dựa vào sức mạnh của Thiên Chúa, anh hãy đồng lao cộng khổ với tôi để loan báo Tin Mừng” (2 Tm 1: 8). Kitô hữu không chỉ chiêm ngắm vinh quang cùa Chúa Giêsu, nhưng còn chia sẻ vinh quang ấy cho những người khác, ngay cả vì thế mà phải chịu đau khổ, như Thánh Phaolô khẳng định: “Chính vì lý do ấy mà tôi phải chịu những đau khổ này; nhưng tôi không hổ thẹn, vì tôi biết tôi tin vào ai” (2 Tm 1: 12). Đau khổ vì Chúa Kitô không phải là để “kể công” với Thiên Chúa, nhưng là để ý thức rằng mọi sự là ân sủng, vì: “Ngài đã cứu độ và kêu gọi chúng ta vào dân thánh của Ngài, không phải vì công kia việc nọ chúng ta đã làm, nhưng là do kế hoạch và ân sủng của Ngài” (2 Tm 1: 9).

Ánh sáng Tabor không phải là ánh sáng thoáng qua; đó là ánh sáng của sự sống lại, ánh sáng chiến thắng sự chết: “Chính Chúa Kitô đã tiêu diệt thần chết, và đã dùng Tin Mừng mà làm sáng tỏ phúc trường sinh bất tử” (2 Tm 1:10). Việc Biến Hình cho thấy trước rằng con người sẽ được tham dự vào vinh quang Thiên Chúa: “Con Một Thiên Chúa, bởi muốn cho chúng ta được tham dự vào thần tính của Ngài, nên đã mang lấy bản tính của chúng ta, để Đấng đã làm người, làm cho người ta trở thành những vị thần” (GLHTCG, số 460). Mùa Chay là hành trình bước vào tiến trình ấy: từ con người cũ đến con người mới.

Nhưng sự biến đổi ấy không xảy ra tức khắc. Muốn biến hình như Chúa Giêsu, chúng ta cần phải cầu nguyện, chay tịnh, bác ái. Ba thực hành truyền thống của Mùa Chay không phải là mục đích tự thân, nhưng là phương thế để tâm hồn trở nên nhạy bén với ánh sáng. Cầu nguyện là lên núi với Chúa. Chay tịnh là rời bỏ “xứ sở” cũ của bản năng và dục vọng. Bác ái là xuống núi, mang ánh sáng đến cho anh chị em.

Kinh nghiệm thiêng liêng thật là đẹp, là hay, nhưng chưa phải là tất cả. Chúa Giêsu không cho các môn đệ ở lại trên núi. Vinh quang chỉ được hiểu trọn vẹn dưới ánh sáng Phục Sinh. Chỉ sau Phục Sinh, các môn đệ mới hiểu rằng thập giá không phủ nhận vinh quang, nhưng là con đường dẫn tới đó. Chính vì thế mà Chúa Giêsu truyền: “Đừng nói cho ai hay thị kiến ấy, cho đến khi Con Người từ cõi chết trỗi dậy” (Mt 17: 9). Mùa Chay đặt chúng ta trong sự căng kéo ấy: giữa ánh sáng và bóng tối, giữa hy vọng và thử thách. Nhưng chính trong sự căng kéo ấy mà đức tin lớn lên.

Chỉ còn một mình Chúa Giêsu

“Các ông ngước mắt lên, không thấy ai nữa, chỉ còn một mình Chúa Giêsu mà thôi” (Mt 17: 8). Có thể nói đây là lời tóm kết cho linh đạo Mùa Chay. Sau khi đã rời bỏ “con người cũ”, đã lên núi, đã nghe tiếng Chúa Cha, đã xuống núi, đã chấp nhận đau khổ, điều còn lại là Chúa Giêsu. Sau mọi thị kiến, sau mọi cảm xúc, điều còn lại là chính Chúa Giêsu. Đức tin trưởng thành không dựa trên cảm giác lạ thường nhất thời, nhưng trên sự gắn bó bền bỉ với một mình Chúa Giêsu.

Mùa Chay mời gọi chúng ta tự hỏi: trong đời tôi, sau tất cả, còn lại điều gì? Câu trả lời là: còn Chúa Giêsu. Và khi còn Chúa Giêsu, một mình Chúa Giêsu. chúng ta sẽ còn tất cả.

Lạy Chúa Giêsu Kitô, trong Mùa Chay này, xin cho chúng con can đảm bước đi như Abraham, chăm chú lắng nghe như các môn đệ trên núi, và quảng đại chịu đựng vì Tin Mừng như thánh Phaolô. Để rồi, sau hành trình vác thập giá, chịu chết cùng Chúa Giêsu, chúng con cũng được tham dự vào “sự sống đời đời” trong ánh sáng vinh quang của Chúa Kitô Phục Sinh.

Phêrô Phạm Văn Trung

[1] https://westcoastcatholic.co/blogs/news/transfiguration-of-the-lord-meaning-biblical-significance-catholics?

[2] https://www.vatican.va/content/benedict-xvi/en/angelus/2008/documents/hf_ben-xvi_ang_20080217.html

[3] https://tgpsaigon.net/bai-viet/chan-phuoc-gioan-phaolo-ii-dung-so-%E2%80%93-hay-yeu-thuong-%E2%80%93-hay-hy-vong-40111

NGỦ CHAY

Details: Category: 2. Cảm Nghiệm Sống Lời Chúa

Khi thức, ta giữ chay nghiêm ngặt, nhưng, khi ngủ, ta mơ thấy mình ăn đủ thứ; Khi thức, ta nhún nhường khiêm hạ, nhưng, khi ngủ, ta mơ thấy mình quát tháo, biểu dương quyền lực. Khi thức, ta buông bỏ mọi sự, nhưng, khi ngủ, ta mơ thấy mình níu chặt, nhất quyết không chịu buông bất cứ thứ gì. Con người thật của ta không nói bằng lời, nó nói bằng hình ảnh, bằng cảm giác, bằng giấc mơ. Trong mơ, con người thật của ta hiển lộ rõ nhất: khi không còn đóng vai người khiết tịnh, kẻ khó nghèo, bậc chiêm niệm, nhà thần bí; khi ta không còn phải chứng minh cho ai thấy, chỉ còn lại ta trần trụi với toàn bộ những gì chưa được nhìn thấy.

Có một đứt gãy rất lớn trên hành trình thiêng liêng: khi thức ta tu tập, khi ngủ ta buông xuôi; khi thức ta cảnh giác, khi ngủ ta mặc kệ; hành trình thiêng liêng bị chia làm hai nửa, và chính sự chia đôi này, làm cho con đường thiêng liêng không bao giờ liền mạch. Có một sự thật không mấy dễ chịu là: không phải khi thức: ta tỉnh, mà là, khi thức: ta đang cố diễn mình tỉnh, còn khi ngủ, ta không còn cố được nữa, nên ta trở về đúng với bản chất của mình.

Nếu khi thức, ta không trốn tránh, không cố diễn, thì, khi ngủ, giấc mơ sẽ tự thay đổi: khi thức, nếu ta dám nhìn thẳng vào sợ hãi, thì, khi ngủ, nỗi sợ không cần gào lên trong mơ nữa; khi thức, nếu ta không dồn nén giận dữ, thì, khi ngủ, giấc mơ không cần xả giận thay ta; khi thức, nếu ta thật sự không dính mắc, thì, khi ngủ, giấc mơ không cần tạo kịch bản để nhắc ta về những thứ mà ta đang thèm khát; giấc mơ chỉ bù trừ những gì ta đã cố tránh khi thức. Nếu khi thức, ta không giả hình, không cố diễn, nhưng, thật sự bước đi dưới ánh nhìn của Chúa, thì, khi ngủ, ta cũng sẽ thật sự ở trong sự hiện diện của Người, không phân hai, không cắt khúc.

Có người sẽ nói: Khi thức, còn chưa ý thức được sự hiện diện của Chúa, thì huống chi, là lúc ngủ. Đúng vậy, đối với con người thì không thể, nhưng, đối với Thiên Chúa, thì, không gì là không thể. Sống trong sự hiện diện của Chúa, thì, phải để Chúa làm chủ, để Chúa điều phối mọi sự. Thái độ giả hình, cố diễn của chúng ta xuất phát từ thói thích “làm chủ” của chúng ta, để rồi, chúng ta cố tránh, cố xua đi những giấc mơ xấu, khi chúng ta bị dồn vào chân tường, bị buộc phải nói thật, thay vì, tránh né, chúng ta hãy chấp nhận sự thật là: mình vẫn chưa thật sự khiêm nhường, vẫn chưa thật sự khó nghèo, vẫn chưa thật sự khiết tịnh… Chúng ta có sao, Chúa yêu chúng ta như vậy, đâu phải vì ta tốt lành thánh thiện, Chúa mới yêu. Chúng ta hãy cứ thành thật, đơn sơ, như con thơ sống trong sự hiện diện và sống dưới ánh nhìn của Cha hiền.

Giấc mơ chính là phép thử, là thước đo mức độ con người thật của chúng ta, tất cả những gì, khi thức, chúng ta cố che đậy bằng những mỹ từ: khiêm nhường, nghèo khó, khiết tịnh, bác ái, yêu thương, phục vụ sẽ hiện nguyên hình dưới “chiếc gương giấc mơ”. Vì thế, ta hãy trao quyền làm chủ lại cho Chúa, thì, mọi vấn đề sẽ được giải quyết: đời sống của ta sẽ như một dòng chảy trong sự hiện diện của Chúa, từ khi thức dậy cho đến lúc đi ngủ, không phải vì ta đã có những giấc mơ đẹp, không phải vì ta đã tốt lành thánh thiện, mà vì, cách ta hiện diện trong cuộc sống đã thay đổi, trước đây, ta có hai thế giới: khi thức, là thế giới của tỉnh, khi ngủ, là thế giới của mê; khi thức, là nơi ta tu tập, khi ngủ, là nơi mọi thứ được thả rong, hai nửa không gặp nhau, và vì vậy, đời sống luôn có một vết cắt ngầm, khi trao quyền làm chủ lại cho Chúa, vết cắt đó tan biến, lúc này, thức và ngủ chỉ là một nhịp khác nhau của cùng một dòng sống hiện diện trong Chúa: khi thức, ta không còn cố tỉnh nữa, vì sự tỉnh đó không còn đến từ việc giả hình, cố diễn của ta, nhưng, đến từ tấm lòng hiếu thảo của người con thơ kính sợ Cha hiền; khi ngủ, ta không còn buông xuôi nữa, vì sự buông mình đó không đến từ việc lười biếng hay mặc kệ, nhưng, đến từ lòng đơn sơ của người con bé nhỏ phó mình trong bàn tay quan phòng của Cha. Ơn biến đổi, sự thánh thiện là của Chúa, Chúa cho ai, lúc nào, thì, khi ấy người đó được.

Ước gì chúng ta biết cộng tác và kiên nhẫn đợi chờ Chúa. Ước gì được như thế!

Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền,OSB.

MẪU ĐÀNG THÁNH GIÁ NĂM 2026

Details: Category: 2. Cảm Nghiệm Sống Lời Chúa

ĐÀNG THÁNH GIÁ NĂM 2026

(Môn Đệ Thừa Sai – Ánh Sáng cho Trần Gian)

>> Tải file về

Người dẫn: Kính thưa cộng đoàn! Chúng ta đang cùng với Giáo Hội hoàn vũ sốt sắng sống những ngày chay thánh, để chuẩn bị đón mừng Mầu Nhiệm Vượt Qua. Hôm nay, trong bầu khí linh thiêng và sâu lắng này, chúng ta hãy dâng: tâm tình cảm mến tri ân Thiên Chúa, đã quy tụ chúng ta về bên Chúa và về bên nhau, trong giờ phút này. Xin Chúa Thánh Thần và Mẹ Maria cùng đồng hành với chúng ta trong giờ thánh này! Đàng Thánh Giá là đàng Chúa đi, suy ngắm những chặng đàng Chúa đi: là chúng ta kết hợp với đời sống, cuộc tử nạn, cái chết và sự phục sinh vinh quang của Người. Các chặng đàng Chúa đi cũng là những chặng đàng, mà tất cả chúng ta sẽ gặp và trải qua trong cuộc sống. Suy ngắm những chặng đàng Chúa đi: là suy ngắm lại những gì mà các gia đình, và các cộng đoàn của chúng ta đã, đang, và sẽ còn trải qua. Ước gì trong Năm Mục Vụ 2026 với chủ đề: Mỗi Kitô Hữu Là Một Môn Đệ Thừa Sai, tất cả chúng ta, nhất là, các gia đình và các cộng đoàn đang gặp khó khăn: biết bước theo Chúa trên Đàng Thánh Giá mỗi ngày, để tất cả các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn, luôn được ánh sáng đích thực từ thập giá Đức Kitô soi sáng, ngõ hầu, tất cả chúng ta có thể cùng nhau thắp lên ánh sáng của niềm hy vọng tràn trề; cho dẫu, thực tế trước mắt thật phũ phàng chua chát, nhưng, chúng ta vẫn nắm chặt tay nhau, vững tin tiến về Quê Trời vĩnh phúc.

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Mẹ xưa đứng bên Thánh Giá thảm thương,

Thấy Con đớn đau Mẹ nát gan vàng,

Đôi dòng nước mắt tuôn ròng ròng.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ nhất: CHÚA GIÊSU BỊ KẾT ÁN TỬ HÌNH
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách không kết án lẫn nhau.
Trích Tin Mừng theo thánh Gioan: Tôi là ánh sáng thế gian, ai theo Tôi sẽ không phải đi trong bóng tối, nhưng sẽ nhận được ánh sáng đem lại sự sống.
Suy Niệm: Đấng là ánh sáng thế gian, lại bị chính thế gian lôi đi kết án cách bất công, ngõ hầu, tất cả nhân loại đang chìm trong bóng đêm tội lỗi và bóng tối tử thần, được nhìn thấy ánh sáng của ngày cứu độ. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta đã giơ tay kết án Đấng là ánh sáng thế gian, qua việc xét đoán và lên án bất công lẫn nhau? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, trong đời sống gia đình và đời sống cộng đoàn, chúng con thường dập tắt, và thủ tiêu ánh sáng chân lý của Chúa, qua việc xử án bất công với nhau, khiến cho nhiều cặp vợ chồng phải đưa nhau ra tòa ly dị, và nhiều tu sĩ phải rời bỏ đời tu. Xin Chúa giúp chúng con luôn biết kiến tạo gia đình mình, cộng đoàn mình: thành những tổ ấm ngập tràn ánh sáng, biết đón nhận nhau là hình ảnh của Chúa, để làm chứng rằng: chúng con là ánh sáng cho trần gian. CĐ: Amen.

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Lòng thân mẫu như gươm sắc thâu qua,

Biết bao đắng cay cùng Chúa chan hòa,

Ôi Mẹ đau khổ suy nào cùng.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ hai: CHÚA GIÊSU VÁC THÁNH GIÁ
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách vui vẻ vác thập giá hằng ngày bước theo Chúa.
Trích sách ngôn sứ Isaia: Ta đặt ngươi làm ánh sáng muôn dân, để ngươi đem ơn cứu độ của Ta đến tận cùng cõi đất.
Suy Niệm: Người ta chất lên vai Chúa cây gỗ nặng nề, xù xì, nhưng Chúa không nổi loạn, không vứt bỏ dụng cụ hành hình bất công và ô nhục. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta chưa thật sự sống xứng đáng là con cái ánh sáng, khi luôn tìm cách thoái thác, từ chối thập giá của các công việc bổn phận, thay vì, mau mắn vác lấy thập giá của mình, chúng ta lại đùn đẩy trách nhiệm cho người khác? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, gia đình nào, cộng đoàn nào cũng có những thập giá, và sức nặng của chúng thì khác nhau. Xin cho chúng con luôn biết mau mắn đưa vai vác lấy thập giá Chúa gửi đến, đừng tránh né, nhưng, luôn biết yêu mến và sẵn sàng ôm lấy khí cụ, mà Chúa dùng để cứu độ chúng con. Xin cho chúng con trở nên con cái ánh sáng, khi biết mang lấy gánh nặng cho nhau, và khi không thể làm được gì, thì, xin cho chúng con cũng có được ánh nhìn, và những cử chỉ khích lệ động viên nhau. CĐ: Amen.

III

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Mẹ thương Con Một Thiên Chúa chí nhân,

Đã cưu mang Vua vinh phúc vô ngần,

Nay Người đau khổ hơn mọi người.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ ba: CHÚA GIÊSU NGÃ XUỐNG ĐẤT LẦN THỨ NHẤT
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách không ở lì trong bóng tối tội lỗi.
Trích Tin Mừng theo thánh Gioan: Ai làm điều ác, thì ghét ánh sáng và không đến cùng ánh sáng, để các việc họ làm khỏi bị chê trách.
Suy Niệm: Té ngã đã làm cho Đức Giêsu đau đớn khôn cùng; nhưng nỗi đau đó đã không thể đè bẹp được Người. Sa ngã là chuyện thường tình của phận người yếu đuối; những đổ vỡ, tổn thương là điều không thể tránh khỏi trong các mối tương quan. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, ta cứ ở lì trong vũng lầy tội lỗi, không chịu đứng dậy, phục hồi lại những mối tương quan tốt đẹp với Chúa và với nhau? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, mỗi gia đình, mỗi cộng đoàn luôn có những lần té ngã do những thập giá nặng nề. Xin cho các thành viên trong các gia đình, và trong các cộng đoàn biết làm hòa với Chúa sau mỗi lần phạm tội, biết hòa giải với nhau sau mỗi lần xung đột, biết cùng nhau chỗi dậy với Chúa, mà tiếp tục cuộc hành trình trong ánh sáng của niềm hy vọng tươi mới. CĐ: Amen.

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Nào ai chẳng cùng than khóc thảm thương,

Với Maria, Mẹ Chúa thiên đàng,

Trong giờ Con Chúa mang cực hình.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ tư: CHÚA GIÊSU GẶP ĐỨC MẸ
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách noi gương Mẹ Maria: siêng năng suy niệm và thực hành Lời Chúa.
Trích Thánh Vịnh 118: Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi.
Suy Niệm: Mẹ Maria đã chọn phần tuyệt hảo là lắng nghe và tuân giữ Lời Chúa: mọi việc Chúa làm, mọi lời Chúa nói đã in sâu vào trong lòng Mẹ, Mẹ luôn hiện diện bên Con của Mẹ từ khi mang thai cho đến khi Đức Giêsu sinh thì trên thập giá. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta biết dùng Lời Chúa làm đèn soi dẫn ta đến với nhau, đồng hành với nhau, trong những thời khắc đen tối của cuộc sống, như xưa Mẹ đã gắn kết với Chúa trên đường thập giá? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, Chúa là Mặt Trời soi đường công chính, đã muốn cho Đức Mẹ xuất hiện tựa hừng đông, xin cho chúng con biết dõi theo Mẹ mà bước đi trong ánh sáng của ngày cứu độ. Mẹ Maria đã can đảm đồng hành với Chúa trên đường thập giá, xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn biết dùng Lời Chúa soi dẫn, để cùng bước đi bên nhau, trong những khó khăn thử thách của cuộc sống này. CĐ: Amen.

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Người ôi, hãy trông Mẹ Chúa Giêsu,

Dưới cây khổ đau tâm trí thảm sầu,

Sao lòng chai đá không buồn sầu.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ năm: ÔNG SIMON VÁC ÐỠ THÁNH GIÁ CHÚA
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách mang lấy gánh nặng xác hồn của nhau.
Trích Tin Mừng theo thánh Gioan: Ánh sáng đã đến thế gian, nhưng người ta yêu chuộng bóng tối hơn ánh sáng, vì các việc họ làm đều xấu xa.
Suy Niệm: Ông Simon, một người ngoại, nhưng đã sẵn lòng vác đỡ Thánh Giá Chúa. Khi chuộng bóng tối hơn ánh sáng, không những, ta không vác đỡ thập giá cho nhau, mà, ta còn thỏa hiệp với thế gian: chất lên vai người khác những gánh nặng nề. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, ta đã dửng dưng, thờ ơ, lãnh đạm trước những gánh nặng của nhau? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, một gia đình, một cộng đoàn không có tình yêu là một gia đình, một cộng đoàn bất hạnh. Xin giúp chúng con biết hy sinh vì nhau, biết an ủi nhau, biết mang lấy gánh nặng xác hồn của nhau. Xin cho chúng con biết can đảm đến cùng ánh sáng Chúa, để những gì tăm tối nơi chúng con được tỏa rạng, ngõ hầu, chúng con bớt trở thành gánh nặng cho nhau, và để chúng con bớt khổ vì nhau. CĐ: Amen.

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Giờ đây ngắm suy Con Chúa chí nhân

Hiến thân hy sinh chuộc lỗi nhân trần

Cam chịu bao đớn đau cực hình.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ sáu: BÀ VÊRONICA LAU MẶT CHÚA
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách làm tỏa rạng ánh sáng hy vọng trên những khuôn mặt khổ đau.
Trích Tin Mừng theo thánh Mátthêu: Dung nhan Người chói lọi như mặt trời, và y phục trắng tinh như ánh sáng.
Suy Niệm: Đức Giêsu đã in mặt vào khăn bà Vêronica, đằng sau gương mặt bê bét máu là cả một tình yêu thương vô hạn Thiên Chúa dành cho nhân loại. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta nhận ra những thiện ý tốt đẹp của nhau, đằng sau những gì tưởng chừng như ác ý, để rồi, chúng ta biết trao cho nhau những ánh mắt rạng ngời, được tình yêu Chúa chiếu rọi, thắp lên ánh sáng hy vọng nơi những khuôn mặt u buồn thất vọng? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, mỗi thành viên trong gia đình, trong cộng đoàn chúng con là những quà tặng tình yêu Chúa dành cho chúng con. Xin cho chúng con luôn biết vượt qua sự bất hảo của khuôn mặt bên ngoài, để khám phá ra được sự hoàn hảo của tình yêu bên trong. Xin cho chúng con biết đến cùng Chúa, để được Thánh Nhan chiếu tỏa, ngõ hầu, khuôn mặt chúng con cũng tỏ lộ được ánh sáng hy vọng của Chúa cho mọi người. CĐ: Amen.

VII

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Mẹ Maria là suối yêu thương,

Hãy xin cho con đau đớn cùng Người,

Gây nhiều công phúc trên đường đời.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ bảy: CHÚA GIÊSU NGÃ XUỐNG ÐẤT LẦN THỨ HAI
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách không bao giờ chán chường, bỏ cuộc.
Trích sách ngôn sứ Isaia: Đứng lên, bừng sáng lên! Vì ánh sáng của ngươi đến rồi. Vinh quang của Đức Chúa như bình minh chiếu tỏa trên ngươi.
Suy Niệm: Chúa đã ngã xuống và đã chỗi dậy để tiếp tục lên đường; tình yêu cứu chuộc đã chiến thắng và vượt trên những giới hạn của sức mạnh thể lý, còn, chúng ta thường dễ buông xuôi, khi những nỗ lực của ta dường như bế tắc. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta thất vọng, chán chường, bỏ cuộc, vì những thói xấu chưa khắc phục được, những tương quan đổ vỡ hàn gắn hoài mà vẫn chưa xong? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, đời sống gia đình và đời sống cộng đoàn luôn có nhiều sóng gió, gian truân, nên chúng con dễ dàng thất vọng, chán nản và buông xuôi. Xin cho chúng con biết nhìn lên Chúa, để được Chúa soi sáng, mà can đảm đứng lên làm lại từ đầu. Xin cho chúng con luôn biết để cho ánh sáng hy vọng của Chúa chiếu dọi vào những góc khuất tâm hồn chúng con. CĐ: Amen.

VIII

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Nguyện xin lửa yêu nung đốt tâm can

Biết yêu mến Chúa trọn cả tâm hồn

Cho dù sao cũng không sờn lòng

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ tám: CHÚA GIÊSU AN ỦI NHỮNG PHỤ NỮ GIÊRUSALEM
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách biết an ủi nhau trong những cơn gian nan khốn khó.
Trích sách ngôn sứ Isaia: Dân đang lần bước giữa tối tăm, đã thấy một ánh sáng huy hoàng; được ánh sáng bừng lên chiếu rọi.
Suy Niệm: Ngay cả khi bị kết án và vác thập giá tủi nhục, Đức Giêsu cũng trở nên nguồn ánh sáng hy vọng và niềm ủi an cho người khác. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta chỉ loay hoay với những khó khăn của mình, mà quên mất những người đang cần chúng ta vỗ về an ủi; chúng ta thường gieo rắc ánh sáng hy vọng hay dập tắt những tia hy vọng mỏng manh của người khác? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, xin cho các thành viên trong các gia đình, trong các cộng đoàn của chúng con, luôn biết sống vị tha, trở nên những trợ lực cho nhau, ngay cả khi, chúng con đang gặp những bế tắc trong các vấn đề của chính mình. Xin cho chúng con biết thắp sáng lên những ngọn lửa hy vọng, chứ đừng dập tắt, làm lụi tàn một chút hy vọng bé nhỏ của nhau. CĐ: Amen.

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Mẹ Maria xin hãy giúp con,

Khắc sâu vết thương của Chúa nhân lành,

Trong lòng con chẳng khi nào sờn.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ chín: CHÚA GIÊSU NGÃ XUỐNG ĐẤT LẦN THỨ BA
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách quyết tâm hàn gắn sau những lần đổ vỡ.
Trích Thánh Vịnh 26: Chúa là nguồn ánh sáng và ơn cứu độ của tôi, tôi còn sợ người nào?
Suy Niệm: Kiệt sức, rã rời, cây thập giá giờ đây đã vượt quá sức chịu đựng, lại quật ngã Chúa xuống đất một lần nữa. Tuy nhiên, Chúa đã gắng sức chỗi dậy và đi lên núi Sọ. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta rơi vào cảnh tối tăm mù mịt, khiến ta từng có ý định bỏ cuộc, rút lui trước những gánh nặng của gia đình và của cộng đoàn? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, sau lần ngã thứ ba, Chúa đã dùng sức tàn của mình để bật dậy và bước đi trong tin yêu. Xin cho các gia đình, các cộng đoàn đang đứng bên bờ vực thẳm của sự chia ly và phân tán, biết giữ lòng trông cậy, quyết không nản lòng, thất vọng, nhưng, biết noi gương Chúa quyết lòng chỗi dậy, tiếp tục hành trình vâng phục thánh ý Chúa Cha, để, chúng con được soi sáng, tìm ra những giải pháp, giúp hàn gắn những đổ vỡ, và chữa lành những thương tổn trong tin yêu phó thác. CĐ: Amen.

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Mẹ Maria trinh khiết vô song,

Hãy xin cho con chung nỗi u buồn,

Không hề than trách, không ngại ngùng.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ mười: QUÂN LÍNH LỘT ÁO CHÚA GIÊSU
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách tôn trọng và gìn giữ phẩm giá cho nhau.
Trích Thánh Vịnh 103: Áo Ngài mặc: toàn oai phong lẫm liệt, cẩm bào Ngài khoác: muôn vạn ánh hào quang.
Suy Niệm: Thân xác bị lột trần không mảnh vải che thân, Đức Giêsu bị con người “làm nhục” đến trơ trẽn, vô liêm sỉ. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, thay vì, mở ra cho nhau những con đường, thắp sáng những ngọn lửa hy vọng, chúng ta lại đặt cho nhau “dấu chấm hết”, bằng cách lột trần, phanh phui, bôi nhọa, công kích và vu khống lẫn nhau? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn biết tôn trọng danh dự và bảo vệ uy tín của nhau, để tất cả cùng nhau tích cực xây dựng gia đình và cộng đoàn trong tinh thần cởi mở và tin tưởng lẫn nhau. Xin cho chúng con đừng cố vạch trần những khuyết điểm của nhau một lần dứt khoát, nhưng, biết mở ra cho nhau những lối thoát ngập tràn ánh sáng của niềm hy vọng, để, chúng con được Chúa mặc cho chiếc áo ân sủng muôn vạn ánh hào quang. CĐ: Amen.

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Lòng con nhớ luôn ơn Chúa cứu con,

Hiến dâng lên Chúa toàn thể xác hồn,

Cho dù đau đớn không hề rời.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ mười một: CHÚA GIÊSU BỊ ĐÓNG ĐINH VÀO THẬP GIÁ
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách không đóng đinh nhau trong bóng tối của những thành kiến, nghi kỵ.
Trích Tin Mừng theo thánh Luca: Đây là giờ của các ông, là thời của quyền lực tối tăm.
Suy Niệm: Nơi Chúa Giêsu, thập giá đã trở thành dấu chứng của Thiên Chúa Tình Yêu. Tình yêu tuyệt đối của Chúa dường như bất lực, không nỡ hủy hoại người mình yêu, dù họ vô ơn, bạc nghĩa. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta đã đóng đinh những người thân cận vào trong những định kiến của mình, mà không mở ra cho họ những chân trời tràn ngập ánh sáng hy vọng? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, mỗi lần chúng con phạm tội là chúng con đang đóng đinh vào trái tim của Chúa và của nhau. Xin cho các thành viên trong các gia đình, và các cộng đoàn biết đóng đinh xác thịt mình vào Thánh Giá Chúa, và đừng bao giờ đóng đinh nhau trong những bóng tối của ê chề, thất vọng, nhưng, biết giải phóng và thắp lên trong nhau: những tia sáng đầy tràn niềm vui và hy vọng. CĐ: Amen.

XII

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Lòng con ước được thương tích Chúa ban,

Biết thiết tha mến yêu Chúa muôn loài,

Vui lòng khi chết đi vì Người.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ mười hai: CHÚA GIÊSU CHẾT TRÊN THẬP GIÁ
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách cầu nguyện cho những người đã qua đời được hưởng Nhan Thánh Chúa.
Trích thư thứ nhất của thánh Phêrô tông đồ: Anh em được kêu gọi ra khỏi miền u tối, vào nơi đầy ánh sáng diệu huyền.
Suy Niệm: Cái chết của Con Thiên Chúa là cái chết vì yêu, cái chết của người hiến mình đến cùng để mang ơn cứu độ đến cho nhân loại. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta nhớ làm các việc hy sinh hãm mình để cầu nguyện cho những người đã ra đi trước chúng ta; và chúng ta đã sống làm sao, để người khác nhìn thấy nơi ta, ánh sáng của niềm hy vọng vào một đời sống mai hậu? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, xin cho ông bà, cha mẹ, anh chị em, các đấng sáng lập dòng và các bậc tiền nhân, trong các gia đình, và các cộng đoàn của chúng con đã qua đời, mau sớm được hưởng Tôn Nhan Chúa, và xin cho chúng con biết cùng chết với Chúa, để với lòng tin tưởng và niềm hy vọng, mai sau, chúng con sẽ được hưởng ánh sáng ngàn thu, mà Chúa sẽ chiếu tỏa trên những ai hằng yêu mến và luôn đặt niềm trông cậy nơi Chúa. CĐ: Amen.

XIII

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Nguyện xin Giêsu thương đến chúng con,

Khấng ban Mẫu Thân thương giúp linh hồn,

Công toàn danh thắng khi lìa trần.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ mười ba: HẠ XÁC CHÚA GIÊSU XUỐNG KHỎI THẬP GIÁ
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách sống chứng nhân cho tình yêu Chúa giữa một thế giới hận thù chia rẽ.
Trích Tin Mừng theo thánh Mátthêu: Ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp anh em làm, mà ngợi khen tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời.
Suy Niệm: Con người đã nhẫn tâm loại trừ Thiên Chúa ra khỏi thế giới bằng một án tử tệ hại, bất công, vô liêm sỉ nhất. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, chúng ta đã không làm chứng cho Chúa khi ta sống ích kỷ, đố kỵ, truy cùng diệt tận những người mà chúng ta không ưa không thích? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, xin các thành viên trong các gia đình, và các cộng đoàn: biết sống tâm tình tri ân cảm tạ Chúa, bằng cách sống chứng nhân cho Chúa qua việc: hạ xuống những hàng rào ngăn cách giữa chúng con; và tháo gỡ những định kiến mà chúng con đã đóng đinh nhau, trong những đêm dài của hận thù chia rẽ, và của những lối sống đi ngược với Tin Mừng, để chúng con trở nên ánh sáng cho trần gian như Chúa hằng mong ước. CĐ: Amen.

XIV

Di chuyển: Hát Stabat Mater

Kìa khi chúng con sau phút lâm chung,

Cúi xin Chúa thương ban phúc linh hồn,

Thiên đàng vinh phúc muôn ngàn trùng.

Người dẫn: Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô

Cộng đoàn: Vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Người dẫn:

Chặng thứ mười bốn: TÁNG XÁC CHÚA GIÊSU TRONG MỘ ĐÁ
Xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn trở nên ánh sáng cho trần gian bằng cách chôn sâu những thương tổn, mà mình phải gánh chịu từ người khác.
Trích Tin Mừng theo thánh Gioan: Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối, và bóng tối đã không diệt được ánh sáng.
Suy Niệm: Con Thiên Chúa đã được mai táng trong mộ đá âm thầm và vội vã. Trong đời sống gia đình và trong đời sống cộng đoàn, đã bao nhiêu lần, thay vì, phải chôn sâu những chuyện không hay không tốt, chúng ta lại làm to, lớn chuyện về những hiểu lầm cỏn con, bơi móc những xúc phạm nhỏ nhặt, mà chúng ta đã vô tình hay cố ý gây ra cho nhau, khiến chúng ta cứ mãi u uất, chìm sâu trong bóng tối mịt mù, không lối thoát? (thinh lặng giây lát…).

Chủ sự: Lạy Chúa, xin cho các thành viên trong các gia đình và các cộng đoàn biết chôn sâu: những hiểu lầm, nghi kỵ, thương tổn, và khuyết điểm của nhau, để tất cả chúng con đều được sống trong ánh sáng của niềm hy vọng phục sinh: theo Chúa trong đau khổ, ắt, sẽ được ở với Chúa trong vinh quang; cùng được mai táng với Chúa, ắt, sẽ được cùng Chúa sống lại hiển vinh. CĐ: Amen.

LỜI NGUYỆN KẾT

(đọc chung)

Lạy Chúa Giêsu, tội lỗi chúng con, chính Chúa đã vác lấy, và treo trên cây thập giá. Nhờ thập giá của Chúa, mà chúng con được tha thứ, và được giải thoát. Xin giúp chúng con xác tín rằng: đường thập giá là đường tình yêu, một con đường dẫn tới giải thoát, và chan hòa niềm vui phục sinh. Nhờ lời Đức Maria chuyển cầu, xin cho mỗi gia đình, mỗi cộng đoàn của chúng con, ý thức rằng: cuộc sống này, dù hạnh phúc hay đau khổ, đều chóng qua, để từ đó, chúng con luôn biết thắp lên ánh sáng của niềm vui vì Chúa đã phục sinh, và ánh sáng của niềm hy vọng vì một ngày nào đó, các thành viên trong các gia đình, và các cộng đoàn chúng con, sẽ được hợp hoan với nhau trong Nước Chúa. Amen.

PHÉP LÀNH SAU KHI ĐI ĐÀNG THÁNH GIÁ

CS: Lạy Chúa, cộng đoàn dân Chúa đây, vừa tưởng niệm Con Một Chúa đã chịu chết vì chúng con, và tin tưởng sẽ được phục sinh với Người. Xin Chúa thương giáng phúc dồi dào, mà ban cho chúng con ơn tha thứ và niềm an ủi. Xin cho chúng con ngày thêm tin kính Chúa, và vững lòng trông cậy sẽ được ơn cứu chuộc muôn đời. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.

CĐ: Amen.

Đọc Kinh Lạy Cha và Kinh Tin Kính

CS: Chúa ở cùng anh chị em

CĐ: Và ở cùng cha.

CS: Ơn phù trợ chúng ta ở nơi danh Chúa

CĐ: Là Đấng tạo thành trời đất.

Chủ sự giơ hai tay và đọc: Xin Thiên Chúa là Cha đầy lòng thương xót, Ðấng đã dùng Cuộc Khổ Nạn của Con Một Người mà để lại cho anh chị em gương mẫu yêu thương, ban cho anh chị em được lãnh nhận ơn phúc lành khôn tả của Người, nhờ việc phụng sự Thiên Chúa và phục vụ con người.

CĐ: Amen.

CS: Xin cho anh chị em được lãnh nhận phúc trường sinh bởi Ðấng mà anh chị em tin là nhờ cái chết tạm thời của Người, anh chị em được thoát khỏi cái chết muôn đời.

CĐ: Amen.

CS: Ước gì khi noi gương khiêm nhường của Ðức Kitô, anh chị em được thông phần sự sống lại của Người.

CĐ: Amen.

CS: Và xin phúc lành của Thiên Chúa toàn năng là Cha và Con và Thánh Thần, xuống trên anh chị em và ở lại cùng anh chị em luôn mãi.

CĐ: Amen.

Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB.

CHÚA GIÊSU MỜI GỌI HOÁN CẢI TRỌN VẸN

Details: Category: 2. Cảm Nghiệm Sống Lời Chúa

Đối với người Công giáo, mỗi khi Mùa Chay đến, thật khó để lòng mình phớt lờ lời mời gọi hoán cải.

Khi linh mục xức tro trên trán ta theo hình thánh giá và nhắc: “Hãy nhớ mình là bụi tro, và sẽ trở về bụi tro”, lời ấy không chỉ nhắc chúng ta về thân phận mong manh, mà còn đưa ta trở lại với tiếng gọi đầu tiên của Chúa Giêsu khi Ngài bắt đầu sứ vụ công khai của Ngài: “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng.”

Mùa Chay vì thế không chỉ là một khoảng thời gian trong năm phụng vụ. Đó là lời nhắc nhở rất thật: như Chúa đã chết, chúng ta rồi cũng sẽ chết. Nhưng trước khi thể xác chết đi, chúng ta ta được mời gọi chết đi cho tội lỗi, để sống một đời sống mới trong Chúa Kitô Phục sinh.

Đây là mùa của hy vọng. Mùa của lòng thương xót. Mùa của “cơ hội làm lại”, không chỉ một lần, mà “bảy mươi lần bảy”. Đây là “thời thuận tiện”, là “ngày cứu độ”, để ta giao hòa lại với Thiên Chúa và trở về với Ngài bằng cả tấm lòng.

Khi ấy, chúng ta không chỉ “giữ Mùa Chay”, mà thực sự để Mùa Chay đổi mới đời mình. Khi thành thật nhìn vào chính lòng mình, thì mùa Chay thực sự là một hành trình nội tâm, không phải hành trình đi tìm cảm giác hay cảm xúc nhất thời và hay thay đổi thất thường, nhưng là hành trình tìm ra sự thật. Tro trên trán rồi sẽ rơi, nhưng câu hỏi còn lại là: trong lòng ta có điều gì thực sự thay đổi không?

Con người hôm nay rất dễ sống vội, quen với nhịp nhanh, với kết quả tức thì, với những thay đổi bề ngoài. Sự hoán cải mà Chúa mời gọi không phải là chỉnh sửa vài thói quen, nhưng là đổi hướng cõi lòng, thay đổi lối suy nghĩ, buông bỏ những ham muốn. Hoán cải là quay đầu, quay khỏi cái tôi thích trở thành trung tâm, là đặt Thiên Chúa vào vị trí ưu tiên.

Sa mạc của Mùa Chay không chỉ là bớt đi một món ăn hay một thú vui. Sa mạc là khoảng trống. Và khoảng trống luôn khiến ta sợ hãi. Vì khi bớt tiếng ồn, bớt những trò giải trí, bớt bận rộn sao lãng tinh thần, chúng ta bắt đầu nghe rõ hơn những khắc khoải, những bất an, những vết thương chưa lành trong lòng mình. Chính ở đó, Chúa chờ chúng ta.

Nhiều khi chúng ta sợ thinh lặng, vì trong thinh lặng chúng ta phải đối diện với sự thật: sự yếu đuối của mình, những lựa chọn sai lầm, những tương quan rạn nứt, những đam mê chưa được thanh luyện. Nhưng nếu không dám bước vào sa mạc nội tâm ấy, chúng ta sẽ không bao giờ kinh nghiệm được sự tự do thật sự.

Sống Mùa Chay cách hời hợt như thế thì quá dễ. Có người bỏ qua Mùa Chay như thể chẳng có gì đặc biệt. Có người vẫn đi lễ, vẫn nhận tro, nhưng chỉ như một thói quen đẹp, rồi lau sạch dấu tro và trở lại nhịp sống cũ, như thể chưa từng có lời nhắc nhở nào vang lên. Có người “hy sinh” cho có lệ: bớt một chút sở thích nho nhỏ, nhưng vẫn dành sẵn những bù đắp khác thoải mái hơn.

Có lẽ suy nghĩ và thái độ không hiếm của không ít người là biến Mùa Chay thành một mùa “cải thiện sức khỏe thể lý hoặc tâm lý của bản thân” như tập thể dục đều đặn hơn, ăn uống điều độ hơn, bớt dùng mạng xã hội, sống tích cực hơn… Những điều đó tự nó không xấu. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc làm cho mình khỏe hơn, dễ chịu hơn, cảm thấy sức khỏe tốt hơn, thì chúng ta vẫn đang quay về với chính mình, thay vì quay về với Chúa.

Thay vì trở về với Thiên Chúa bằng cả cõi lòng,chúng ta lại quay trở lại với chính mình. Thay vì làm mọi việc vì Chúa là Đấng thấu suốt mọi điều kín đáo, chúng ta lại có thể làm mọi việc nhằm để người khác thấy, hoặc để chính mình cảm thấy hài lòng về chính mình.

Sống Mùa Chay cách trọn vẹn phải bắt đầu từ ước muốn cùng Chúa Giêsu bước vào sa mạc, để rồi bước ra với một con người đổi mới. Nghĩa là dám theo Ngài trên con đường thập giá, dám để cái tôi của mình nhỏ lại, để Tin Mừng của Ngài được lớn lên trong chúng ta. “Tin vào Tin Mừng” không chỉ là chấp nhận một chân lý, mà là chọn Tin Mừng làm chuẩn mực cho đời sống.

Vì thế, Mùa Chay là dịp để chúng ta làm mới lại những lời hứa ngày lãnh nhận Bí tích Rửa Tội, à cơ hội để ta sống đúng căn tính Kitô hữu của mình: sống lại “mối tình” với Chúa. Tình yêu phải trở thành dấu ấn trong mọi tương quan, với Thiên Chúa và với tha nhân.

Con đường quen thuộc của mùa chay là cầu nguyện, ăn chay, hãm dẹp thói hư tật xấu, hy sinh và buông bỏ cái tôi ích kỷ. Cầu nguyện, ăn chay, thực hiện việc bác ái, không phải là những lựa chọn tùy hứng. Chúng gắn liền với sứ mạng mà Chúa trao cho chúng ta. Khi sống với tâm tình hiệp thông cùng Hội Thánh và với khát vọng cứu độ muôn người, thì Mùa Chay sẽ không còn hời hợt.

Cầu nguyện trong Mùa Chay vì thế không chỉ là đọc thêm vài kinh, dự thêm vài thánh lễ. Cầu nguyện là dám ở lại với Chúa trong sự nghèo khó của mình, là nói với Ngài những điều ta vẫn né tránh, để Lời Chúa soi vào những góc tối tâm hồn mà chúng ta không muốn ai chạm tới. Và khi để Chúa soi sáng cho mình nhìn thấy trọn vẹn con người của mình như thế, chúng ta mới hiểu lòng thương xót của Chúa lớn lao đến chừng nào. Khi cầu nguyện, chúng ta không chỉ tìm sự bình an cho riêng mình. Chúng ta cầu xin cho ý Chúa được thực hiện, cho nhiều người nhận biết Ngài, và cho chính ta biết đáp lại tiếng gọi của Ngài. Cầu nguyện giúp ta nên thân thiết với Chúa, nhưng cũng giúp ta can đảm bước vào sứ mạng Ngài trao.

Khi ăn chay, chúng ta không chỉ tập chế ngự bản thân, vì đôi khi chúng ta nghĩ ăn chay chỉ là từ bỏ một bữa ăn nào đó. Thực ra, cơn đói thể lý trở thành lời nhắc nhở về cơn đói thiêng liêng: đói sự thật, đói tình yêu, đói ý nghĩa sống. Ta học khao khát điều Chúa khao khát. Ta cảm nhận cơn đói, để hiểu hơn cơn đói thiêng liêng của nhân loại, cơn đói được gặp gỡ và được nuôi dưỡng bằng chính Chúa. Chúng ta ăn chay để lòng mình biết mong chờ Ngài, và để nhiều người khác cũng được dự phần vào “bàn tiệc” Ngài đã dọn sẵn. Ăn chay còn là một hành vi yêu thương. Khi tự nguyện thiếu đi một chút, chúng ta liên đới với những người thiếu thốn ngoài kia. Khi cảm thấy đói, chúng ta nhớ rằng còn biết bao nhiêu người đói khát mỗi ngày trong rất nhiều hoàn cảnh khó khăn khác nhau.

Làm việc bác ái cũng không chỉ là chuyện tiền bạc. Có những người rất quảng đại về vật chất nhưng lại khép kín về con tim. Làm việc bác ái, ta không chỉ chia sẻ của cải vật chất, nhưng đúng thực là đòi ta trao đi thời gian, sự quan tâm, sự kiên nhẫn, và cả việc tha thứ, vốn là một trong những hình thức bác ái khó nhất. Tha thứ đòi ta từ bỏ điều mà ta cho là quyền được giữ mãi nỗi oán giận. Nhưng chính khi tha thứ, ta được giải thoát trước tiên. Ta học yêu như Chúa yêu, là tham dự vào sự chăm sóc của Thiên Chúa bằng chính hành động cụ thể của mình: chăm sóc người nghèo, nâng đỡ người yếu đuối, quan tâm đến cả nhu cầu thân xác lẫn tâm hồn của anh chị em.

Cách chúng ta sử dụng tiền bạc cho thấy chúng ta coi trọng giá trị nào sâu xa phía sau. Chúa Giêsu nhắc rằng ta không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi tiền của. Mùa Chay là dịp để ta chọn lại: chọn tích trữ kho tàng trên trời, chọn đầu tư cho những giá trị bền vững, chọn đặt của cải mình vào việc phục vụ Nước Trời, ngay trong chính công việc mưu sinh hàng ngày. Mùa Chay chuẩn bị ta vượt qua thử thách lớn nhất: buông bỏ mình khỏi sự bám víu vào trần thế để thuộc trọn về Thiên Chúa hơn.

Khi bước vào Mùa Chay thánh này, chúng ta được nhắc nhớ rằng điều Chúa muốn ban nơi ta không chỉ là vài thay đổi nho nhỏ bên ngoài. Ngài muốn biến đổi ta từ bên trong, như biến đổi Saolô hung hăng bách hại những người theo Chúa trở thành Phaolô, tông đồ dân ngoại đi khắp nơi rao giảng về Chúa, như biến đổi Phêrô sau những vấp ngã thành vị Tông đồ trưởng kiên vững của Chúa Giêsu, như biến đổi Maria Mađalêna sau khi được thứ tha tội lỗi thành người môn đệ hết lòng yêu mến và ra đi loan báo Tin mừng Phục sinh của Chúa Kitô. Đây là mùa ta được mời gọi cam kết lại với sự thánh thiện và với sứ mạng. Ở lại với Chúa để rồi được sai đi. Gắn bó với Ngài để trở thành môn đệ, và rồi thành tông đồ giữa đời, như lời kêu gọi của Hội đồng Giám mục Việt nam: “Mỗi Kitô hữu lả một môn đệ thừa sai”.

Mùa Chay còn là mùa của Hội Thánh, không phải chỉ của cá nhân. Chúng ta không hoán cải một mình. Chúng ta bước đi cùng cộng đoàn, cùng những anh chị em cũng đang vật lộn với tội lỗi và khao khát nên thánh. Điều đó nhắc chúng ta khiêm tốn: tôi không tốt hơn ai, nhưng tôi cũng không đơn độc.

Và cuối cùng, Mùa Chay luôn hướng về Phục Sinh. Nếu không có ánh sáng Phục Sinh, mọi hy sinh sẽ trở nên nặng nề. Khi biết rằng thập giá dẫn đến sự sống, chúng ta có thể kiên nhẫn hơn, ngay trong những cố gắng khó nhọc mỗi ngày.

Có thể chúng ta không trở thành một con người hoàn toàn khác chỉ sau bốn mươi ngày. Nhưng nếu mỗi ngày lòng chúng ta mềm mại hơn một chút, yêu thương hơn một chút, trung tín hơn một chút, thì Mùa Chay đã bắt đầu sinh hoa trái.

Điều Chúa mong không phải là những thành tích thiêng liêng rực rỡ, nhưng là một con tim biết mở ra. Khi trái tim mở ra, ân sủng có chỗ để chạm vào. Và khi ân sủng chạm vào, con người thật của ta bắt đầu được hồi sinh.

Mùa Chay, vì thế, không phải là gánh nặng. Đó là lời mời bước vào hành trình tự do, tự do khỏi tội lỗi, khỏi cái tôi ích kỷ, khỏi những ràng buộc vô hình của thần dữ. Và ở cuối hành trình ấy, chúng ta không chỉ gặp lại chính mình, mà còn gặp Đấng đã yêu chúng ta đến cùng.

Phêrô Phạm Văn Trung

Ý Nghĩa "Tro"

Details: Category: 2. Cảm Nghiệm Sống Lời Chúa

Hằng năm, mỗi người Công giáo đều đến tham dự Thánh lễ vào Thứ Tư đầu Mùa Chay. Còn được gọi là Thứ Tư Lễ Tro.

“Tro” có ý nghĩa gì đối với con người? Có liên quan gì đến đời sống Đức Tin người Công giáo chúng ta? Và tại sao lại phải xức “tro” trên trán?

Từ ngàn xưa vào thời Cựu Ước, “tro” đã mang hai ý nghĩa nhắc nhớ con người phải biết sống như thế nào. Thứ nhất, “tro” tượng trưng cho “sự thống hối ăn năn” và thứ hai, cho “đời sống khiêm nhường”.

Trong sách Sáng Thế 18,27, chúng ta nghe Abraham tự thú nhận: “Này tôi quả đường đột thưa với Chúa tôi - tôi chỉ là tro bụi”.

Về sau vào thế kỷ thứ 4 Công Nguyên, Giáo Hội mới bắt đầu dùng tro trong các nghi thức phụng vụ. Trong thời điểm này, những kẻ tội lỗi và hối nhân rắc tro trên thân mình. Họ bị trục xuất ra khỏi cộng đoàn trong một thời gian ngắn để thống hối ăn năn vì những trọng tội họ đã phạm - như tội phản đạo, chối đạo, sát nhân và ngoại tình.

Đến thế kỷ thứ 7, nghi thức thống hối này đã biến dạng và được áp dụng vào ngày Thứ Tư Lễ Tro. Kẻ có tội phải mặc áo nhặm và xức tro trên mình. Đồng thời, phải sống xa gia đình suốt cả Mùa Chay. Những người này không được bước vào nhà thờ và cũng không được nói chuyện với bất cứ một ai. Họ phải làm việc đền tội, cầu nguyện và ngủ dưới đất hoặc trên rơm và cũng không được tắm rửa hoặc cắt tóc cạo râu. Vào ngày Thứ Năm Tuần Thánh, những hối nhân này được ban ơn xá giải và trở về với gia đình.

Truyền thống này bắt đầu phổ biến và được áp dụng cho toàn thể Giáo Hội hoàn vũ vào thế kỷ thứ 11 - dưới triều đại của Đức Thánh Cha Urbanô đệ II.

Ngày nay, vào mỗi Thứ Tư Lễ Tro, các linh mục dùng tro gạch dấu thánh giá trên trán của bản thân mình và từng giáo hữu. Tro này chính là tro của những chiếc lá vạn tuế của Lễ Lá năm trước đã được đốt đi. Tro nhắc nhở các giáo hữu về thân phận con người. Con người được dựng nên từ bụi tro. Tro được sức lên trán để khắc ghi vào tâm trí thực tại cát bụi của con người chúng ta. Vì vậy, khi dùng tro ghi dấu Thánh Giá trên trán, linh mục sẽ đọc: “Ta là thân cát bụi - sẽ trở về cát bụi” (St 3,19) hoặc “hãy ăn năn sám hối và đón nhận Tin Mừng” (Mc 1,15).

THẾ THÌ “MÙA CHAY” và “LỄ TRO” CÓ LIÊN CAN GÌ ĐẾN TÔI?

Lá vạn tuế năm trước được đốt đi thành tro là một dấu chỉ thích đáng cho ý nghĩa của Mùa Chay. Lá vạn tuế năm trước được đốt đi cốt ý mời gọi mỗi một tín hữu chúng ta phải nhìn lại cuộc sống của chúng ta trong năm qua. Ta phải xét lại những thói hư tật xấu, cách cư xử và thái độ sống của mình đối với tha nhân. Ta phải thiêu đốt tất cả những gì xấu xa tội lỗi của ta thành tro bụi và quyết tâm tu sửa cuộc đời mình.

Đồng thời, ta cũng cương quyết theo gương Chúa Giêsu bước vào sa mạc cát bụi để đối diện kẻ thù của mình - chính là Satan. Satan hằng luôn xúi dục ta chiều theo tính đam mê xác thịt, ham hố quyền hành và tham lam tiền của. Nhìn nhận mình là bụi cát, ta noi gương Chúa Giêsu sống tín thác, tự khiêm và kính sợ Thiên Chúa.

Thiên Chúa kêu gọi chúng ta trở nên một tạo vật mới. Ngài muốn tái tạo và ban ơn cứu độ cho chúng ta. Song Ngài chỉ có thể tái tạo và cứu độ chúng ta khi nào ta tự hạ để nhìn nhận thân phận cát bụi của mình. Chỉ lúc đó, như Thánh Vương Đavít nói, Thiên Chúa sẽ: “Cất nhắc tôi lên từ đống phân tro”.

Mùa Chay trao tặng cho chúng ta cơ hội để thay đổi và hoán cải cuộc đời. Tro là dấu chỉ nhắc nhở chúng ta thực tại Ơn Cứu Độ của Thiên Chúa.

TÔI PHẢI LÀM GÌ ĐÂY?

Nếu quý anh chị em thật sự muốn thực hiện những điều sau đây, thì chúng ta cần phải xin ơn can đảm để nói thật và sống thật với bản thân và với Thiên Chúa. Điều kiện căn bản và tiên quyết là: Sống Thật.

MỘT VÀI ĐỀ NGHỊ

Gia đình tề tựu với nhau trong giờ cầu nguyện. Trong buổi cầu nguyện, ông bà, cha mẹ và mỗi một người con trong gia đình nêu lên một thái độ, cách ăn nết ở, hoặc một cách cư xử nào đó mà mình muốn thay đổi để làm cho mối tình gia đình chan hoà đằm thắm hơn.

Thí dụ về thái độ cần sửa đổi

- Bất cập: “Đâu phải việc của tôi đâu mà tôi phải “xía” vào. Đổi thành quan tâm và tích cực hơn: “Tôi có thể giúp được gì không?”

- Ôm đồm: “Không có tôi thì chẳng có ai làm được gì cả”. Đổi thành chia sẻ, cộng tác và thoát ly - không dính bén: “Tôi cần sự giúp đỡ của bạn”.

- Hấp tấp - Nhiều người tự bào chữa rằng làm nhanh làm lẹ tức là nhanh nhẹn, tháo vác, sáng trí. Nhiều công việc kéo dài trì trệ vì hấp tấp. Đổi lại thành điềm đạm, thận trọng và nhẫn nại hơn.

- Lê thê - chậm chạp cà rề. Nói cách khác, lười. Đổi lại thành phấn khởi, tổ chức và chủ động hơn.

Thí dụ về cách ăn nết ở

- Dọn dẹp phòng ở hằng ngày.

- Gìn giữ vệ sinh cá nhân thường xuyên: đầu tóc, quần áo, thân thể...

- Tập thể dục thường xuyên để gìn giữ sức khoẻ.

- Bớt ăn bớt uống.

- Bỏ bớt những đam mê về phim ảnh, rượu bia, thuốc lá.

- Đọc kinh cầu nguyện thường xuyên hơn.

- Đọc một đoạn Thánh Kinh mỗi ngày và suy niệm.

Thí dụ về cách cư xử

- Thay vì âu sầu, đổi thành tươi vui với người.

- Thay vì dửng dưng, đổi thanh niềm nở tiếp đón - chào hỏi người thân, khách lạ hoặc bạn đồng nghiệp.

- Thay vì nói lại chuyện xấu của người khác - tức là phao đồn tin xấu, thì tìm những điều tốt để bản thảo và noi theo.

- Thay vì chê trách nhau, khen ngợi và cảm ơn nhau nhiều hơn.

- Thay vì nói một lời có nhiều ngụ ý ám chỉ, thì nói lời đơn thành yêu mến, khích lệ người nghe.

- Thay vì nói lời làm buồn lòng hoặc gây hoang mang, nghi kỵ và phân bì cho người nghe, thì ta quyết tâm nói những điều có lợi, tức là tạo niềm vui, bình an và tin tưởng cho người nghe.

Đặt ra kế hoạch giúp đỡ người nghèo. Để dành tiền lẻ, đồ hộp, quần áo, thức ăn khô, rồi chọn một ngày trong tháng, đem đến nhà xứ hoặc một cơ quan từ thiện nào đó để trao tặng.

Lm. MJ. Trường Luân, CssR

Nav view search

Navigation

Search

Tiêu điểm