Phục Sinh

Details

Category: 3. Sống & Chia Sẻ Lời Chúa

(Tđcv 10, 34a. 37-43; Col 3, 1-4; Ga 20, 1-9).

Chúng ta đang bước đi trong niềm tin sống đạo. Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết là niềm hy vọng tuyệt đối cho những ai tin. Niềm tin của chúng ta dựa vào lời dạy của Chúa Giêsu, niềm tin của Giáo Hội và của các nhân chứng. Sự kiện mồ trống là dấu chỉ đầu tiên cho chúng ta nhận biết là xác của Chúa không còn ở trong mồ. Maria báo tin cho các môn đệ, Phêrô cùng Gioan chạy ra mộ, các ông cũng thấy ngôi mộ trống và khi bước vào trong chỉ thấy khăn liệm và băng vải. Các ông nghiệm ra được những lời Kinh Thánh đã báo trước về Đức Giêsu. Niềm tin vào Chúa Kitô Phục Sinh đem lại cho các ông sự phấn chấn và vui mừng.

Tông đồ Gioan mục kích sự việc đã xảy ra, ông thấy và ông tin. Chính Gioan đã viết sách Phúc âm kể lại câu truyện này. Gioan là tông đồ trẻ và được Chúa Giêsu đặc biệt ưu ái. Ông đã được hiện diện trong những biến cố quan trọng và ở sát gần bên Chúa, như khi Chúa cho con gái ông Giairô sống lại, Chúa biến hình trên núi, giây phút buồn sầu trong vườn Cây Dầu và trên thập giá, Chúa đã trao Mẹ của Ngài cho thánh Gioan phụ dưỡng. Gioan là tông đồ duy nhất không lãnh triều thiên tử đạo, nhưng đã trung thành cho tới cùng đường và giữ vững đức tin. Ngài là nhân chứng sống động cho tới tuổi già chuyên lo truyền đạt chân lý phúc âm.

Các môn đệ không chỉ chứng kiến cảnh ngôi mộ trống nhưng đã được nhìn xem, đụng chạm, đàm đạo và ăn uống với Chúa Kitô Phục Sinh. Tác giả sách Tông Đồ Công Vụ viết: Nhưng ngày thứ ba, Thiên Chúa đã cho người sống lại và hiện ra không phải với toàn dân, mà là với chúng tôi là nhân chứng Thiên Chúa đã tuyển chọn trước, chính chúng tôi đã ăn uống với Người, sau khi Người từ cõi chết sống lại (Tđcv 10, 40). Như sau một chiến trận hoang tàn, có kẻ phản bội, có người chối Chúa, một số bỏ chạy và và một số khác ẩn mình trốn tránh khỏi tai mắt thiên hạ vì sợ người Do-thái. Tâm hồn của các môn đệ dĩ nhiên có nhiều hoang mang lo lắng và buồn đau. Nay con tim đã vui trở lại. Nhưng niềm vui hoàn toàn khác biệt, niềm vui của hy vọng vào cuộc sống trường sinh bất diệt.

Các tông đồ bắt tay vào sứ mệnh làm nhân chứng cho Chúa Kitô Phục Sinh. Những lời giảng dạy của Chúa Giêsu bắt đầu thấm nhuần và được áp dụng cụ thể vào cuộc sống. Các ngài không còn đi tìm vinh quang giả tạo của thế trần, nhưng đã thấu triệt ý nghĩa của cuộc hành đạo. Tất cả các môn đệ can đảm xả thân và mỗi người ra đi một hướng để rao giảng Tin Mừng phục sinh cho mọi dân mọi nước. Rao giảng Chúa Kitô Phục Sinh là trung tâm điểm của tất cả Tin Mừng. Sự sống lại của Chúa Kitô là niềm hy vọng vào sự sống và sự sống lại đời đời. Chúa Kitô trở thành trung gian giữa Chúa Cha và vũ trụ muôn loài. Ngài là Thiên Chúa thật và là người thật. Đấng xóa tội trần gian.

Hằng năm, Giáo Hội Mẹ mời gọi chúng ta cử hành các biến cố tưởng niệm cuộc đời của Chúa Kitô, để chúng ta được hun đúc niềm tin và tiến bước trên con đường trọn lành. Mùa Chay đã qua và Mùa Phục Sinh bắt đầu. Ngó nhìn lại những tháng ngày qua, đôi khi chúng ta quá thờ ơ và dửng dưng với những lời mời gọi ăn năn sám hối trở về cùng Chúa. Đôi khi chúng ta mải mê thế sự, lo lắng tất bật làm ăn và kiếm sống. Biết rằng đang phải sống giữa một xã hội xô bồ, tranh dành và hưởng thụ, nhưng chúng ta cũng chẳng có thể làm cho ngày dài thêm hay đời trẻ trung trở lại. Đừng để lỡ cơ hội tìm về nguồn sự sống để hiểu biết về ý nghĩa của những sự cao siêu trên trời, nơi Đức Kitô đang ngự bên hữu Thiên Chúa Cha.

Tự vấn, Chúa Kitô phục sinh có mang lại niềm vui cho tâm hồn chúng ta hay không? Sự kiện Chúa Kitô chịu chết và sống lại có ý nghĩa gì không? Chúng ta đang cố công vun đắp cho sự sống này, nhưng đừng quên niềm hy vọng sự sống vĩnh cửu đời sau. Cuộc lữ hành trần thế của chúng ta phải hướng tới cùng đích. Chúa Kitô là ánh sáng và sự sống. Hãy gắn kết chặt chẽ với Chúa Kitô là nguồn sự sống. Chúa Giêsu nói rằng không có Thầy, chúng con không thể làm gì được. Có Chúa, chúng con sẽ có tất cả. Hãy dục lòng tin, cậy và mến, để chúng ta biết phó thác cuộc đời trong sự quan phòng của Chúa.

Lạy Chúa, Chúa đã phục sinh từ cõi chết. Alleluia. Chúa Kitô là hoa qủa đầu mùa của những kẻ yên giấc, xin cho chúng con biết đặt niềm tin yêu và hy vọng vào sự phục sinh của Chúa, hầu chúng con cũng sẽ được tham dự vào sự sống vĩnh cửu ngày sau.

Lm. Giuse Trần Việt Hùng

Tam Nhật Thánh Năm A

Details

Category: 3. Sống & Chia Sẻ Lời Chúa

THỨ NĂM TUẦN THÁNH.

VƯỢT QUA

(Xh 12, 1-8.11-14; 1Cor 11, 23-26; Ga 13, 1-15). 

Hằng năm các tín hữu đạo Do-thái tưởng niệm lễ Vượt Qua một cách rất long trọng. Thiên Chúa đã cứu cha ông họ ra khỏi cảnh làm nô lệ nơi xứ Ai-cập. Trước khi ra đi, người Do-thái đã ăn bữa tiệc Vượt Qua với thịt chiên nướng, rau đắng và bánh không men. Chúng ta không thể tưởng tượng được biến cố lịch sử vĩ đại này. Đã có khoảng 600 ngàn người, không kể trẻ em đã rời Ai-cập để tiến vào miền Đất Hứa. Họ ra đi một cách vội vã và khẩn cấp cùng với đoàn súc vật.  Đã có hơn 430 năm lập nghiệp tại xứ người, cuộc sống và giang san của họ cũng đã ổn định. Chắc chắn họ cũng đã sở hữu đất đai, ruộng vườn, nhà cửa và chợ búa xóm làng. Vâng lệnh Chúa, họ đã phải từ bỏ mọi gắn bó với cuộc sống qua nhiều đời. Một hy sinh vô cùng lớn lao.

Chúa Giêsu rất trung thành với các truyền thống tôn giáo, hằng năm Chúa đều trở về Giêrusalem ăn mừng lễ Vượt Qua. Để chu toàn sứ mệnh cứu rỗi nhân loại, Chúa Giêsu không dừng lại ở việc tưởng niệm lễ Vượt Qua của người Do-thái. Chúa đã dẫn dắt lịch sử ơn cứu độ tới một lễ Vượt Qua trong giao ước mới. Giao ước tình yêu bằng giá máu của chính Ngài. Chúa Giêsu đã về tham dự lễ Vượt Qua cuối cùng tại Giêrusalem. Chúa hiểu rõ về sứ mệnh phải hoàn tất. Chúa Giêsu đã tỉ mỉ chuẩn bị tinh thần và dậy dỗ các tông đồ trong cách thế phục vụ và mục vụ. Một cử chỉ vô cùng ấn tượng là Chúa Giêsu lấy nước và cúi xuống rửa chân cho từng môn đệ. Ngài đã tự hạ tới cùng để thi hành công việc của các đầy tớ. Bài học khiêm nhường này là nền tảng của các nhân đức trong việc phục vụ anh chị em.

Rửa chân cho nhau có nghĩa là phục vụ lẫn nhau, tha thứ cho nhau và yêu thương nhau. Đã dám cúi xuống rửa chân thì không còn phân biệt bàn chân dơ hay sạch, bàn chân người lạ hay quen và bàn chân của người thân hay kẻ thù, bài học của Chúa qua đỗi thẳm sâu. Chúa đã rửa chân cho tất cả các tông đồ. Ngài đã chuẩn bị tâm hồn các tông đồ để sẵn sàng lãnh nhận mầu nhiệm tình yêu hiến dâng. Chúng ta biết rằng thánh Phaolô không được tham dự các nghi lễ này cùng với các tông đồ trong bữa Tiệc Ly. Phaolô cũng không học từ các tông đồ, nhưng được chính Chúa Kitô phục sinh mạc khải cho.

Cốt lõi của Giao Ước mới là hiến lễ của Chúa Kitô trên thập giá. Liên kiết giữa Bí tích Thánh Thể và Hy lễ hiến dâng là một. Mừng lễ Vượt Qua mới, Chúa Giêsu đã không dùng máu chiên bò tanh hôi, nhưng chính Máu Châu Báu của Ngài làm lễ dâng. Bí tích Tình Yêu được hoàn tất trên thánh giá. Thân xác của Chúa bị nộp, bị đánh tan nát bầm dập, bị gai nhọn đâm thấu và đinh đóng rách nát thị da. Máu Tân Ước là giá máu của những vết thương đòn đánh và lưỡi đòng đâm thấu trái tim. Thịt Máu của Chúa trở thành lễ dâng vô giá, có thể xóa sạch hết mọi tội nhơ. Chúa Kitô chỉ cần dâng hiến một lần là đủ. Trong tất cả các thánh đường Công Giáo, trước bàn thờ tế lễ luôn có tượng chịu nạn, Chúa Giêsu chịu đóng đinh trên thánh giá. Nhắc nhở chúng ta rằng hy tế hiến dâng lên Chúa Cha là Con xin vâng ý Cha mọi đàng. Chúa Kitô muốn hy tế được tiếp tục là dấu chỉ của tình yêu hiến dâng: Các con hãy làm việc nầy mà nhớ đến Ta. Chúng ta tưởng nhớ đến việc Chúa đã chịu đau khổ, chịu chết và sống lại để cứu độ trần gian.

Lạy Chúa, chúng con bước vào Tam Nhật Thánh, cao điểm của tất cả các Nghi thức Phụng Vụ, xin cho chúng con được tham dự tích cực vào đời sống ân sủng mà Chúa đã trao ban cho Giáo Hội. Chúng con tưởng nhớ biến cố Chúa đã chịu đau khổ, chịu chết và sống lại để cứu độ chúng con.

THỨ SÁU TUẦN THÁNH. 

TỪ TRẦN

(Is 52, 13-53, 12; Dt 4, 14-16. 5, 7-9; Ga 18, 1-19, 42).

Bầu khí ngày Thứ Sáu Tuần Thánh nơi các thánh đường thật vắng lặng. Hôm nay, ngày duy nhất trong năm phụng vụ, không có cử hành thánh lễ. Chỉ có phần Nghi thức Phụng vụ Lời Chúa, Suy tôn hôn kính Thánh Giá và Rước lễ. Giáo Hội mời gọi các tín hữu dành thời gian suy gẫm về sự thương khó của Chúa Giêsu và ăn chay kiêng thịt. Trong phần Phụng vụ Lời Chúa chiều nay, chúng ta nghe bài ca thứ tư về người Tôi Trung của tiên tri Isaia. Đây là hình bóng của Chúa Giêsu trong ngày chịu thương khó. Chúa Kitô đã mặc thấy thân phận của người tôi tớ và hoàn tất mọi lời các tiên tri đã loan báo.

Người Tôi Trung đã trải nghiệm mọi khổ đau của con người, để nhờ đó mà gánh lấy tội ác của chúng ta. Người ta coi người như kẻ bị Thiên Chúa đánh phạt, ruồng bỏ như kẻ phong cùi và bị nhuốc hổ. Người tôi trung không làm điều chi bất chính, nhưng đã chịu mọi sự xỉ nhục và thương tích để mọi người được chữa lành. Nhờ sự đau khổ và sự chết, người tôi tớ trung thành đã hoán cải và mở đường cứu rỗi đem nhiều người trở về cùng Thiên Chúa Cha. Tiên tri Isaia đã tiên báo mọi chi tiết diễn tiến trong cuộc khổ nạn mà người tôi tớ Chúa sẽ phải chịu. Qua khổ ải, người tôi trung sẽ được vinh thăng tấn phát và cao cả tuyệt vời.

Chỉ vỏn vẹn trong ba năm, Chúa Giêsu đã đi rảo khắp vùng từ Galilêa, qua Samaria và Juđêa để rao truyền chân lý tin mừng. Chúa giảng đạo một cách công khai cho dân chúng khắp vùng. Chúa Giêsu có đời sống thanh bạch, rao giảng sự thật và làm các phép lạ công khai. Có nhiều người muốn bắt bẻ về cách hành xử và lời giảng của Chúa, nhưng Chúa đã đáp lại một cách rất khôn ngoan và chân thành. Tuy nhiên, não trạng của các nhà lãnh đạo tôn giáo không dễ đổi thay, nên đã gây nhiều cớ cho sự xúc phạm. Tâm trí của nhiều người bị che khuất, nên không thể nhận ra được sứ mệnh cứu thế thực sự của Chúa Kitô.

Cả hệ thống chính quyền và tôn giáo tìm cớ để kết án tử hình Chúa Giêsu. Bài thương khó của thánh Gioan có rất nhiều chi tiết về cuộc hành khổ Chúa. Chúa Giêsu trả lời một cách rất khẳng khái rõ ràng về sứ mệnh của Ngài. Nước của tôi không thuộc về thế gian này. Chúa đến để làm chứng cho sự thật. Sự thật của Tin mừng cứu độ. Chúa xuống trần để mở đường dẫn đưa con người vào chung hưởng hạnh phúc viên mãn, vì Chúa là đường, là sự thật và là sự sống. Có nghĩa là Chúa muốn giúp chúng ta tìm ra con đường giải thoát, con đường sự thật, sống trong bình an và hoan lạc cả đời này lẫn đời sau.

Làm sao chúng ta nhận biết đâu là chân lý? Chúa Giêsu nhắc nhở rằng ai thuộc về chân lý thì nghe Chúa: Hễ có thì phải nói có, không thì phải nói không. Thêm thắt điều gì là do ác quỷ (Mt 5, 37). Chúng ta đang sống trong một thế giới bát nháo, vàng thau lẫn lộn và khó phân biệt phải trái, đúng sai hoặc tốt xấu. Trào lưu xã hội đẩy đưa con người vào những thị hiếu choáng ngợp hấp dẫn. Việc gì cũng có thể làm. Với khoa học kỹ thuật công nghiệp tiến bộ ngoài sức tưởng tượng, người ta có thể tạo hình, ghép cảnh, ngụy ngôn, cắt xén sửa đổi thông tin, truyền thông bất cập, thông tin một chiều và nhiều hình thức ngụy trang khác. Chúng ta phải hết sức cẩn thận phân tích và kiểm chứng khi tìm đọc các tin tức trên sách vở, báo chí và các trang mạng. Đôi khi chúng ta lại thích chạy theo các tin tức giật gân, tin nóng và tin vịt mà không để tâm đến Tin Mừng của Chúa. Chúa Giêsu đến trong thế gian để làm chứng cho sự thật và chỉ có sự thật mới giải thoát chúng ta.

Chân lý là từ trên ban xuống. Chúa Thánh Thần là Thần Chân Lý. Làm nhân chứng cho sự thật là làm nhân chứng cho Chúa. Sự thật thì sáng tỏ và đơn sơ. Lời Chúa là lời sự thật. Chúng ta hãy đọc, tìm hiểu, suy gẫm và đem lời Chúa ra thực hành trong cuộc sống. Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, Đấng vô tội. Chúa đã thắng vượt tất cả những thử thách, cạm bẫy và mưu mô của con người. Chúa Giêsu đã sống trọn vẹn bản tính của Thiên Chúa và loài người. Con người của Chúa đã trải qua mọi sự đau khổ cùng cực nhất của kiếp người. Chúng ta hãy chạy đến với trái tim đầy lòng thương xót của Chúa. Chúa sẽ đón nhận mọi tâm tư cần thố lộ tâm tình và sự cảm thông nâng đỡ.

Lạy Chúa, chúng con tưởng niệm Chiều Tử Nạn, Chúa đã hoàn tất sứ mệnh nơi trần gian. Xin cho chúng con biết thông phần đau khổ để đền vì tội lỗi của chúng con. Xin cho chúng con biết vác thập giá hằng ngày mà đi theo Chúa cho tới cùng. Lạy Chúa, xin thương xót chúng con.

THỨ BẢY TUẦN THÁNH

CANH THỨC

(Mt 28, 1-10).

Chiều thứ Sáu nơi đỉnh đồi Golgôtha, Chúa Giêsu đã trút hơi thở trên thánh giá. Xác Chúa được hạ xuống, tắm rửa, xức thuốc thơm và được mai táng trong mồ. Gần trong khu vườn có ngôi mộ mới, chưa chôn ai. Xác của Chúa được đặt trong ngôi mộ mới nầy và có tảng đá lấp cửa mồ.

Trong sự thinh lặng của ngày Thứ Bảy Tuần Thánh, Giáo Hội mời gọi chúng ta cùng gẫm suy về những biến cố của cuộc đời Chúa Giêsu. Khởi đầu, Chúa Giêsu được sinh ra trong hang lừa máng cỏ tại Bethlehem. Ít ngày sau, qua mộng báo, cha Giuse và mẹ Maria đã đem Chúa trẻ thơ trốn chạy sang nước Ai-cập khỏi sự lùng giết của vua Hêrôđê. Sau khi vua Herôđê băng hà, gia đình thánh thất đã trở về làng Nazarét, vùng Galilêa để lập nghiệp. Chúa Giêsu đã âm thầm sinh sống và trưởng thành tại miền đất nhỏ bé nầy. Từ miền Nazarét, hằng năm Chúa Giêsu theo cha mẹ trẩy về thành thánh Giêrusalem để mừng lễ Vượt Qua của người Do-thái.

Tam thập như lập, Chúa đã ra rao giảng Tin mừng cứu độ, thực hiện các phép lạ và chọn lựa huấn luyện các môn đệ để tiếp tục sứ mệnh. Vỏn vẹn ba năm trời, Chúa đã rảo khắp các vùng từ Galilêa xuống Giuđêa rao giảng, canh tân và mời gọi mọi người sám hối vì Nước Chúa đã đến gần.

Chúng ta có thể nhìn tổng quát hành trình giảng đạo của Chúa gần quê nhà, chung quanh vùng biển hồ Galilêa: Chúa Giêsu sinh sống bằng nghề mộc tại Nazarét, khởi đầu rao giảng và chịu phép rửa của Gioan tại sông Giođan, biến hình trên núi Tabor, dự tiệc cưới tại Cana và làm phép lạ hóa nước thành rượu, đi dọc bãi biển chọn gọi các môn đệ đầu tiên tại Magdala, giảng trên núi Tám Phúc, dậy dỗ tại Capernaum, làm phép lạ cho sóng biển yên lặng tại Tabgha và phép lạ bánh cá hóa nhiều tại Bethsaida, ngồi trên thuyền giảng đạo gần Chozarin, đi trên mặt nước biển hồ Galilêa, xua trừ quỷ ám khiến đàn heo xô xuống biển tại Gergesa, truyền các tông đồ thả lưới bên phải thuyền, truyền ông Phêro ra câu cá lấy đồng bạc đóng thuế gần Hippos và các tông đồ bứt lúa trên đường đi qua ruộng lúa vào ngày Sabát.

Chúa Giêsu đã hoàn tất những lời tiên báo của các tiên tri. Trong khi đi rao giảng, Chúa Giêsu đã mạc khải về Nước Trời, về Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Mạc khải về chính mình qua lời giảng dậy có uy quyền biến đổi tâm can. Các phép lạ chữa lành các thứ bệnh tật, xua trừ ma quỷ, biến đổi thiên nhiên và cho kẻ chết sống lại. Qua các quyền phép lạ lùng đã chứng minh Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa. Chúa mở cửa Nước Trời đón nhận những ai tin vào Ngài.

Sáng thứ Bảy Tuần Thánh, khung cảnh nhà thờ vắng lặng, gian cung thánh không có hoa nến, nhà tạm bỏ ngỏ và không có cử hành bất cứ nghi thức phụng vụ nào cho đến tối vọng Phục Sinh. Giáo Hội khuyến khích mọi thành phần dân Chúa canh thức trong suy gẫm nguyện cầu. Thực tế cuộc sống đạo hôm nay, hình như ý nghĩa nhiệm mầu của ngày thứ Bảy Tuần Thánh bị phai nhạt dần sự thánh thiêng, bù lại là những tổ chức hình thức bên ngoài ồn ào lấp đầy khoảng trống im lặng. Có nhiều giáo xứ tổ chức rầm rộ mai táng Chúa, rồi hôn chân và rước nả xầm uất như ngày hội. Chúng ta đang đánh mất sự thinh lặng thánh trong khi tưởng niệm Chúa Giêsu còn chôn trong mồ đá.

Vào tối vọng Phục Sinh, Giáo Hội cử hành đại lễ, trang trí hoa đèn lộng lẫy. Trước thánh lễ, có nghi thức làm phép lửa, nến Phục Sinh được thắp lên và đoàn dân Chúa vừa tiến bước vào cung thánh vừa hát: Ánh sáng Chúa Kitô và mọi ngừoi thưa: Tạ ơn Chúa. Linh mục chủ tế sẽ xông hương và hát Mừng Vui Lên (Exultet). Tối nay, phần Phụng vụ lời Chúa dài với các bài đọc trích từ Sách Sáng Thế Ký, Xuất Hành, Sách Các Tiên Tri Isaia, Ezekien, Barúc…đáp ca các Thánh Vịnh và Lời nguyện. Tiếp theo là hát Kinh Vinh Danh trọng thể và chuông nhà thờ vang vọng inh ỏi. Sau khi nghe bài trích thơ của thánh Phaolô, cộng đoàn dân Chúa hát: Alleluia, Alleluia mừng Chúa Phục Sinh. Công bố tin mừng Chúa đã sống lại.

Vọng Phục Sinh là cao điểm nhất trong các cử hành trong năm Phụng Vụ. Giáo Hội khởi đầu một sứ vụ mới trong một niềm tin mới. Niềm tin vào Chúa Kitô Phục Sinh trong một tổ chức tôn giáo mới, đó là Đạo Công Giáo. Đạo mới không còn giữ luật của ngày Sabát, nhưng sống ngày Chúa Nhật là ngày của Chúa.

Lm. Giuse Trần Việt Hùng

TỪ NHỮNG CHIẾC KHĂN LIỆM ĐƯỢC XẾP GỌN

Details

Category: 3. Sống & Chia Sẻ Lời Chúa

Lịch sử nhân loại được chia làm hai nửa: trước khi và sau khi tảng đá lấp cửa mộ bị lăn ra. Biến cố Phục Sinh không chỉ là một sự kiện “đã qua”, mà là một thực tại đang tiếp diễn, xoay chuyển mọi trật tự của vũ trụ. Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô đã khẳng định: “Sự Phục Sinh của Chúa Giêsu không phải là một sự kiện riêng lẻ mà chúng ta có thể gạt bỏ như một điều gì đó chỉ thuộc về quá khứ, nhưng nó cấu thành một “bước nhảy vọt mang tính tiến hóa” - một cách so sánh, mặc dù dễ bị hiểu sai. Trong sự Phục Sinh của Chúa Giêsu, một khả năng mới đạt được sự hiện hữu của con người, ảnh hưởng đến tất cả mọi người và mở ra một tương lai mới cho nhân loại.” [1]

1. Bình minh của công trình tạo dựng mới.

Tin Mừng Gioan bắt đầu trình thuật bằng một chi tiết thời gian đầy ngụ ý: “Sáng sớm ngày thứ nhất trong tuần, lúc trời còn tối, bà Maria Mácđala đi đến mộ, thì thấy tảng đá đã lăn khỏi mộ” (Ga 20: 1). Trong thần học của Thánh Gioan, bóng tối không chỉ là thời gian vật lý, mà là biểu tượng cho tình trạng của nhân loại trước khi Ánh Sáng Phục Sinh bừng lên. Bà Maria Mácđala đại diện cho nhân loại đang dò dẫm bước đi trong đêm tối thất vọng của cõi chết. Việc bà thấy “thấy tảng đá đã lăn khỏi mộ” gây nên một cú sốc tâm lý. Phản ứng của bà là phản ứng của một người vẫn còn bị giam hãm trong suy nghĩ trần thế: “Người ta đã đem Chúa đi khỏi mộ; và chúng tôi chẳng biết họ để Ngài ở đâu” (Ga 20: 2). Bà chưa nghĩ đến sự phục sinh, bà chỉ nghĩ đến một vụ trộm mộ hoặc sự xúc phạm đến thi hài. Nhưng rồi chính Đấng Phục sinh đã gọi chính tên bà: “Chúa Giêsu gọi bà: Maria!” (Ga 20: 16).

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nói về Maria Mađalêna: “Nhiều lần người ta nhắc đến việc Maria Mácđala “quay lại”…Trong nước mắt, Maria Mácđala nhìn vào bên trong ngôi mộ trước, rồi quay lại: Đấng Phục Sinh không ở bên phía sự chết, mà ở bên phía sự sống. Người ta có thể nhầm Ngài với một trong những người chúng ta gặp mỗi ngày. Rồi, khi nghe thấy tên mình được gọi, Tin Mừng nói rằng Maria Mácđala lại “quay lại”. Và niềm hy vọng của Maria Mácđala lớn lên như vậy: giờ đây Maria Mácđala nhìn thấy ngôi mộ, nhưng không giống như trước nữa. Bà có thể lau khô nước mắt, vì Bà đã nghe thấy tên mình: chỉ có Thầy mới gọi tên Bà như vậy. Thế giới cũ dường như vẫn còn đó, nhưng nó đã không còn như cũ nữa” (Bài giáo lý, buổi tiếp kiến chung, thứ Bảy, 01/ 02/2025).

Đức Giáo Hoàng nêu ra một câu hỏi cho mọi người: “Khi chúng ta cảm nhận được Chúa Thánh Thần đang tác động trong lòng mình, và cảm nhận được Chúa đang gọi tên mình, liệu chúng ta có biết cách phân biệt giọng nói của Vị Thầy không?” (đdt).

2. Cuộc chạy đua đến niềm tin

Tại sao thánh sử Gioan lại nhắc đến việc mình đã đến mộ trước Phêrô ba lần? Dĩ nhiên thánh sử không hề có ý định hơn thua đố kỵ nhỏ nhen như đã từng có người nghĩ theo kiểu chủ quan duy cảm. Điều gì sẽ xảy ra nếu trong Giáo hội sơ khai có sự bất đồng dựa trên các truyền thống truyền miệng khác nhau? Một số người khẳng định rằng chính Gioan là người đầu tiên nhìn thấy thi hài Chúa Giêsu bị mất tích. Một số khác lại khẳng định rằng chính Phêrô mới là người đầu tiên nhìn thấy thi thể Chúa Giêsu bị mất tích? Trong trường hợp này, thánh sử Gioan đã xuất hiện và đưa ra lời giải thích cần thiết. Ai là người đầu tiên, Gioan hay Phêrô? Cả hai câu trả lời đều đúng. Gioan là người đến mộ trước. Nhưng Phêrô là người vào trong mộ trước. Sự phục sinh của Chúa Giêsu mới là trọng tâm tuyệt đối của đức tin, là điều cốt lõi của chính Tin Mừng, nếu thiếu điều đó thì mọi thứ đều sụp đổ.

Hơn thế nữa, việc “Cả hai người cùng chạy. Nhưng môn đệ kia chạy mau hơn ông Phêrô và đã tới mộ trước” (Ga 20: 4) là một hình ảnh sống động về Giáo hội. Một bên là Phêrô, đại diện cho phẩm trật và quyền bính; một bên là “người môn đệ kia” (Ga 20: 3) đại diện cho tình yêu và chiêm niệm.

Hans Urs von Balthasar nhận xét rằng Phêrô đại diện cho chức vụ giáo hội, Giáo hoàng. Còn Gioan tượng trưng cho tình yêu thương trong giáo hội. Tình yêu, vì không bị gánh nặng bởi những lo toan của chức vụ, nên tiến bước nhanh hơn. “Tuy nhiên, Tình yêu thương nhường bước cho chức vụ khi nói đến việc kiểm tra ngôi mộ, và do đó Phêrô trở thành người đầu tiên nhìn thấy tấm vải che đầu Chúa Giêsu và xác nhận rằng không có sự trộm cắp nào xảy ra.” Rồi Tình yêu bước vào, “và ông đã thấy và tin.” Von Balthasar nói điều này cho thấy rằng “đức tin vào Chúa Giêsu Phục sinh được chứng minh là đúng đắn bất chấp mọi sự mơ hồ của hoàn cảnh.” [2]

3. Những dây băng nhỏ và chiếc khăn liệm che đầu

Bằng chứng của sự sống lại được Thánh Gioan mô tả rất kỹ: “Dây băng nhỏ để đó... khăn liệm che đầu…cuộn lại để riêng một chỗ” (Ga 20: 6-7). Đây là những chi tiết cực kỳ quan trọng để bác bỏ giả thuyết trộm xác. Một kẻ trộm xác sẽ không bao giờ mất thời gian để tháo băng vải và cuộn khăn liệm một cách ngăn nắp như vậy.

Thánh Gioan Kim Ngôn giải thích rằng: “Vì nếu có ai đó đã di dời thi thể, thì trước khi làm vậy họ cũng sẽ không cởi bỏ vải liệm; và nếu có ai đó đã đánh cắp thi thể, thì họ cũng sẽ không buồn tháo khăn che đầu ra, cuộn lại và đặt ở một nơi riêng biệt. Gioan đã báo trước cho chúng ta rằng thi thể được chôn cất với rất nhiều mộc dược, kết dính vải liệm vào thi thể chắc chắn không kém gì chì; Khi các bạn nghe nói rằng chiếc khăn che đầu được đặt riêng, các bạn sẽ không thể chấp nhận những người nói rằng Ngài đã bị đánh cắp. Vì một tên trộm sẽ không ngu ngốc đến mức bỏ nhiều công sức vào một việc không cần thiết…Việc đó không phải của một người đang rối loạn hoặc vội vàng, vốn không thể đặt một số ở nơi này, một số ở nơi khác, và cuộn chúng lại với nhau. Từ điều này, chúng ta tin vào sự Phục Sinh.” [3]

Gioan không thấy Chúa Phục Sinh ngay lúc đó bằng mắt trần, nhưng ông thấy “ý nghĩa” của ngôi mộ trống. “Ông thấy và ông tin” (Ga 20: 8). Đức tin bắt đầu từ việc nhận ra những dấu chỉ nhỏ bé nhất của quyền năng Thiên Chúa giữa những đổ nát của cuộc đời.

4. Căn tính mới của Kitô hữu: sống lại với Chúa Kitô

Nếu Phục Sinh chỉ là chuyện của Chúa Giêsu, thì đó là một phép lạ vĩ đại nhưng xa lạ, nhưng thánh Phaolô khẳng định: “Anh em đã sống lại với Chúa Kitô” (Cl 3: 1).

Ngài kêu gọi: “Anh em hãy tìm những sự trên trời”. Ưu tiên chọn lựa những sự trên trời không có nghĩa là chúng ta chối bỏ thế giới này hoặc sống thiếu trách nhiệm với trần thế. Thánh Ignatius Loyola nói: “Người nào mang Chúa trong lòng thì mang thiên đàng theo mình đến bất cứ nơi đâu”, hoặc như thầy Thomas Winninger nói: “Các vị thánh đã lên Thiên đàng trước khi họ thực sự lên Thiên đàng.” Mẹ Mary Angelica Truyền Tin, Người sáng lập Mạng Lưới Truyền Hình Ngôi Lời Vĩnh Cửu - EWTN, nói: “Bạn không thể lên Thiên đàng nếu vẫn còn lòng thù hận. Hãy tha thứ ngay bây giờ. Hãy thương xót ngay bây giờ. Hãy kiên nhẫn ngay bây giờ. Hãy biết ơn ngay bây giờ. Hãy yêu mến Chúa Giêsu và Mẹ Maria ngay bây giờ. Hãy chấp nhận ý muốn của Chúa ngay bây giờ.” [4]

“Những sự dưới đất” mà Phaolô cảnh báo chính là cái tôi ích kỷ, chỉ biết mình, và những đam mê xác thịt làm lu mờ phẩm giá con người. Kitô hữu sống trong thế gian nhưng không thuộc về thế gian. Câu nói mang tính huyền nhiệm nhất của đoạn văn này là: “Sự sống anh em được ẩn giấu với Chúa Kitô trong Thiên Chúa” (Cl 3: 3). Tại sao lại là “ẩn giấu”?

Thánh Gioan Thánh Giá đã viết: “Cần phải biết rằng Thiên Chúa ngự trong mọi linh hồn cách kín đáo và ẩn mình trong bản chất của các linh hồn, nếu không thì các linh hồn sẽ không tồn tại mãi mãi…Chính khi những ham muốn và khoái lạc của bản thân càng ít ngự trị trong linh hồn, thì linh hồn càng sống an tịnh hơn, và như thể đang ở trong chính ngôi nhà của mình, cai quản và điều khiển nó…Đấng Yêu Dấu sống kín đáo với một vòng tay ôm ấp càng gần gũi, thân mật và sâu thẳm hơn, khi linh hồn càng thuần khiết và tách biệt khỏi mọi thứ khác ngoại trừ Thiên Chúa” (Ngọn lửa tình yêu sống động, đoạn 4, số 14) [5]

Đây là nguồn an ủi lớn lao cho những ai đang đau khổ, thất bại hoặc bị thế gian khinh miệt. Giá trị thực sự của người môn đệ Chúa Kitô không nằm ở những gì người khác thấy, mà ở việc họ được “ẩn giấu” trong cung lòng Thiên Chúa.

5. Sứ vụ của chứng nhân

Trình thuật sách Công vụ Tông đồ cho thấy Sứ mạng công bố Tin Mừng Phục Sinh. Thánh Phêrô, sau khi lãnh nhận Chúa Thánh Thần, đã trở thành một con người hoàn toàn mới. Thánh nhân không còn sợ hãi, nhưng dõng dạc tuyên bố: “Còn chúng tôi đây xin làm chứng về mọi việc Ngài đã làm…Chúng tôi đã được cùng ăn cùng uống với Ngài, sau khi Ngài từ cõi chết sống lại” (Cv 10: 34-43).

Chi tiết “Chúng tôi đã được cùng ăn cùng uống với Ngài, sau khi Ngài từ cõi chết sống lại” (Cv 10: 41) là một lời khẳng định mạnh mẽ chống lại mọi thuyết ngộ đạo - gnosticism cho rằng Chúa Giêsu chỉ hiện ra như một bóng ma. Ăn uống là hành động của một cơ thể sống, thực tế và hữu hình.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh: “Chứng tá của các Tông đồ không dựa trên một ý tưởng hay một hệ tư tưởng, mà dựa trên một cuộc gặp gỡ. Họ đã chạm vào Ngài, đã ăn cùng Ngài. Phục Sinh là một sự kiện thể lý mang tính cách mạng tâm linh” (Sứ điệp Phục sinh, 2021).

Phêrô kết thúc bài giảng bằng một lời hứa: “Phàm ai tin vào Ngài thì sẽ nhờ danh Ngài mà được ơn tha tội” (Cv 10: 43). Chiến thắng cái chết của Chúa Giêsu đồng thời là chiến thắng tội lỗi. Cái chết là lương bổng của tội lỗi; khi cái chết bị đánh bại, quyền lực của tội lỗi cũng bị bẻ gãy.

Chúng ta hôm nay cần sống mầu nhiệm Vượt Qua giữa đời thường, không sợ bóng tối của “ngày đầu tuần”. Mỗi chúng ta đều có những lúc “trời còn tối” trong cuộc đời: bệnh tật, sự phản bội, sự mất mát người thân. Maria Mađalêna đã dạy chúng ta rằng: ngay cả khi cảm thấy Chúa bị mất đi, hãy cứ tiếp tục tìm kiếm. Chính nơi bóng tối của ngôi mộ, chúng ta sẽ thấy tảng đá đã được lăn ra.

Chúng ta hãy lăn tảng đá của sự thờ ơ. Nhiều khi chúng ta tự nhốt mình trong những ngôi mộ của sự ích kỷ, sự oán giận. Lễ Phục Sinh là lời mời gọi: hãy lăn tảng đá đó đi! Đừng để khăn liệm và dây băng của quá khứ trói buộc chúng ta thêm nữa. Chúa đã phục sinh để chúng ta được tự do.

Chúng ta hãy sống niềm hy vọng phục sinh. Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã viết: “Người có hy vọng thì sống khác; người có hy vọng đã được ban tặng một cuộc sống mới” (Thông điệp Spe Salvi, số 2). Sự phục sinh không phải là một sự an ủi hão huyền về thế giới bên kia, nhưng là sức mạnh để chúng ta đương đầu với thế giới này. Vì chúng ta biết rằng, dù “thân xác có phải chết”, thì Thần Khí đang ngự trong chúng ta sẽ làm cho nó được sống lại (Rm 8: 11).

Lễ Phục Sinh không kết thúc ở ngôi mộ trống, nhưng bắt đầu từ chính ngôi mộ đó, trong trái tim của Gioan khi ông “thấy và tin”. Lễ Phục Sinh bắt đầu nơi miệng lưỡi của thánh Phêrô khi ngài rao giảng tại nhà ông Cornêliô. Và lễ Phục Sinh phải bắt đầu trong cuộc đời chúng ta hôm nay, như ĐGH Phanxicô khẳng định: “Đấng chịu đóng đinh trên thập tự giá đã sống lại! Mọi câu hỏi và sự không chắc chắn, sự do dự và nỗi sợ hãi đều tan biến bởi sự mặc khải này. Đấng Phục Sinh ban cho chúng ta sự chắc chắn rằng điều thiện luôn chiến thắng điều ác, sự sống luôn chiến thắng cái chết, và mục đích của chúng ta không phải là ngày càng sa sút, từ đau khổ này đến đau khổ khác, mà là vươn lên cao” (Suy tư Tam Nhật Thánh, 31 tháng 3 năm 2021).

Ước gì niềm vui Phục Sinh biến đổi chúng ta từ những người bị đè nặng bởi những nỗi sợ hãi, đau khổ, điều ác và cái chết u sầu thành những sứ giả của ánh sáng đem lại sự sống đời đời, để trong mọi hoàn cảnh, chúng ta đều có thể hô vang: “Alleluia! Chúa đã sống lại thật rồi!”

Phêrô Phạm Văn Trung

[1] https://www.spesalviinstitute.com/post/pope-benedict-xvi-s-jesus-of-nazareth-holy-week-from-the-entrance-into-jerusalem-to-the-resurrecti#:~:text=

[2] https://catholicreview.org/resurrections-reality-rooted-in-truth-of-empty-tomb/#:~:text=          

[3] https://www.lectionarycentral.com/easter/ChrysostomGospel.html

[4] https://catholicquotations.com/heaven-and-hell/

[5] https://www.jesus-passion.com/LivingFlameLove.htm  

CHƯA RỜI TIỆC, ĐÃ RỜI TÌNH

Details

Category: 3. Sống & Chia Sẻ Lời Chúa

Thứ Tư Tuần Thánh A

“Rabbi, chẳng lẽ con sao?”.

“Hai tình yêu đã làm nên hai đô thị: yêu mình đến khinh Chúa; và yêu Chúa đến quên mình!” - Augustinô.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay không đặt chúng ta trước một hành động bộc phát, nhưng trước một chuyển động trượt dần của con tim: khi tình yêu bắt đầu đổi hướng! Giuđa ‘chưa rời tiệc’, nhưng ‘đã rời tình’: “Rabbi, chẳng lẽ con sao?”.

Một chi tiết rất kín kẽ nhưng lại thật thâm trầm. Các môn đệ hỏi, “Thưa Ngài, có phải con không?”, còn Giuđa - “Thưa Rabbi, có phải con không?”. Không chỉ khác cách xưng hô, nhưng là một “chuyển trục tương quan”. “Ngài” là “Chúa”, Đấng tôi thuộc về; “Rabbi” chỉ còn là người tôi học hỏi. Khi Chúa không còn là Chúa mà chỉ còn là “Thầy” của tôi, thì sự rạn nứt đã chớm nở - một sự đổi hướng âm thầm, nhưng quyết định. Tội không bắt đầu ở ba mươi đồng bạc, mà bắt đầu ở cách xưng hô. ‘Chưa rời tiệc’, Giuđa ‘đã rời tình!’. “Sự băng hoại bắt đầu từ những điều rất nhỏ!” - Phanxicô.

Chi tiết “chấm chung một đĩa” cũng không phải là một cử chỉ ngẫu nhiên. Văn hoá Do Thái coi đó là dấu chỉ của sự gần gũi, sự thân tình sâu sắc nhất được chia sẻ trong một bàn ăn. Người cùng chấm là người được đón vào vòng thân mật, không còn khoảng cách. Thế mà chính trong dấu chỉ hiệp thông ấy, sự phản bội lại đâm chồi. Nghịch lý ở đây là Giuđa không phản bội từ xa, nhưng từ chính nơi thiết thân nhất; không ở ngoài bàn ăn, nhưng ngay trong cử chỉ yêu thương nhất. Khi hiệp thông bị rạn từ bên trong, thì cả dấu chỉ đẹp nhất cũng có thể trở thành nơi khởi đi của sự đổ vỡ. “Sự băng hoại của điều tốt nhất là điều tồi tệ nhất!” - Tôma Aquinô.

Vậy mà trình thuật không hề ghi một cử chỉ loại trừ nào từ phía Chúa Giêsu. Ngài không rời bàn, vẫn trao bánh, vẫn để Giuđa ở lại đến cùng. Đây không chỉ là bao dung, nhưng còn là một mặc khải: Thiên Chúa không rút lại hiệp thông! Ở đây, nghịch lý được đẩy lên: ở lại bàn không đồng nghĩa với ở lại trong sự hiệp thông. Đã có một khoảng cách vô hình mở ra ngay giữa sự gần gũi hữu hình. Vì thế, điều đáng sợ không phải là rời bàn, nhưng là ở lại bàn mà không còn thuộc về. Gần Chúa - mà lòng đã quá xa - ‘chưa rời tiệc, đã rời tình!’. “Họ có Thiên Chúa trên môi, nhưng không có Ngài trong lòng!” - Gioan Kim Khẩu.

Anh Chị em,

Trong Thánh Thể, Chúa Giêsu đang lập lại điều ấy: trao chính mình, cả khi biết có những trái tim lạnh dần và đang rạn từ bên trong; những chọn lựa quay lưng lạnh lùng. Nhưng Ngài không rút lại bánh, không đóng cửa bàn tiệc - “Hãy cầm lấy mà ăn!”; và câu hỏi ngày nào vẫn vang lên: “Chẳng lẽ con sao?”. Bạn và tôi sẽ thưa “Ngài” hay “Rabbi?”. Không phải để tuyệt vọng, nhưng để nhận ra: phản bội không bắt đầu bằng một hành động lớn, mà bằng một dịch chuyển nhỏ trong tim - khi Giêsu không còn là “Chúa” của tôi nữa! “Đối nghịch của đức tin không phải là nghi ngờ, nhưng là dửng dưng!” - Elie Wiesel.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin chữa lành những trượt dần âm thầm làm con xa Chúa; giữa bàn tiệc đời mình, xin đừng để con đổi cách xưng hô mà không hay!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)